الشيخ المنتظري
344
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
« تخفّفوا تلحقوا » همان است كه مضمونش از پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) نقل شده است . جمع بين بى علاقه بودن به دنيا و مسئوليت پذيرى البتّه اين سبك بار بودن و بى علاقه بودن به مال و مقام دنيا معنايش اين نيست كه بگويى پس من بروم دنبال عبادت و از كار و فعاليت به دور باشم ، كارى كه براى رفع نياز خود انسان و جامعه باشد عبادت است ، عبادت ده جزء دارد نه جزء آن تحصيل رزق حلال است . در روايت است كه شخصى مى گويد امام محمد باقر ( عليه السلام ) را مشغول كار در كشتزارى ديدم در حالى كه عرق از سر و رويش مى ريخت ، گفتم بروم اين پيرمرد را نصيحت كنم ، به او گفتم پيرمردى از پيرمردهاى قريش چرا در اين سن از زندگى مشغول كار دنيا هستى ؟ اگر در اين حال اجلت برسد جواب خدا را چه مى دهى ؟ حضرت فرمود : اگر در اين حال مرگ من برسد در حالى است كه مشغول اطاعت خدا هستم ، خود و عيالم را حفظ مى كنم . ( 1 ) كارى كه براى تأمين نيازهاى شخصى و بر طرف كردن نياز جامعه باشد عبادت است . برادران و خواهرانى كه قدرت كار توليدى داريد ، قدرت كشاورزى داريد ، قدرت كارهاى ديگر داريد ، ذوق و ابتكار داريد ، بياييد كار كنيد و قصدتان هم خدمت به جامعه باشد ، اين خودش عبادت است ; نگوييد دولت ما را تشويق نمى كند ، كار شما عبادت است ، مگر عبادت را كسى بايد تشويق كند ! خدا تشويق مىكند . با همكارى يكديگر نياز جامعه را بر طرف كنيد ، شرق و غرب مى خواهند ما نيازمند آنها باشيم . اقتصاد يكى از شئون زندگى انسان است . اين كه حضرت مى فرمايد : « سبك بار باشيد » به معناى اين نيست كه نبايد كار و فعاليت كرد ; كار بكن ، فعاليت بكن ، اما جمع نكن ; آنچه مازاد بر نياز زندگى خود به دست مى آورى ، در راه خدا و در راه كارهاى خير مصرف كن ; آنچه بار انسان را سنگين مىكند اين است كه
--> 1 - وسائل الشيعة ، ج 12 ، ص 10 ، باب 4 مقدّمات تجارت ، حديث 1