الشيخ المنتظري
303
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
ممكن است سؤال شود كه حضرت فرمود بيان همه چيز در قرآن هست ، ما كه خيلى چيزها را در قرآن نمى يابيم . مثلا اين كه چه نمازى چند ركعت است در قرآن نيست ، خلاصه خيلى چيزها را از قرآن نمى فهميم . جواب اين است كه : قرآن ظاهر دارد ، باطن دارد ، و باطنش باطن دارد ، بايد براى فهم آن به كسانى مراجعه كرد كه ظاهر و باطن قرآن دست آنهاست . بگذريم از اين كه قرآن راههاى كلّى را بيان مىكند ، و از آنها مى توان جزئيات را به دست آورد . عظمت ظاهر و باطن قرآن « وَإِنَّ الْقُرآنَ ظَاهِرُهُ اَنِيقٌ وَبَاطِنُهُ عَمِيقٌ » ( و همانا قرآن ظاهرش زيبا و جالب است و باطنش عميق . ) « أنيق » چيزى را مى گويند كه جلب توجّه مىكند . ظاهر قرآن خيلى زيباست ، قرآن را با صوت زيبا مى خوانند ، اما آيا تا حال ديده ايد كه تورات و انجيل را با صوت زيبا بخوانند و مثل قرآن در راديو پخش كنند ؟ اين جاذبه اى كه قرآن دارد و به اصطلاح روى الحان و نت هاى موسيقى جور مى آيد ، تورات و انجيل ندارد ; در عربستان كه نه موسيقى بوده و نه دانشگاه ، قرآنى آورده كه با الحان موسيقى جاذبه دار جور بيايد . مخالفين قرآن گوش مى دادند و لذّت مى بردند اما مى گفتند سحر است . حضرت مى فرمايد : قرآن ظاهرش زيباست و جلب توجّه مىكند ، و باطنش خيلى عميق است ، هرچه بخواهى در آن هست ; منتها چاه عميق را من و شما نمى توانيم به عمقش برسيم و استفاده كنيم ، كارشناس مى خواهد ، متخصّص مى خواهد . قرآن هفتاد بطن دارد و از هر بطنى يك چيزى فهميده مىشود ، منتها متخصّص بايد بفهمد . « لاَتَفْنَى عَجَائِبُهُ ، وَلاَتَنْقَضِى غَرَائِبُهُ » ( عجايب قرآن فانى نمى شود ، و غرايب آن پايان ندارد . )