مدارك فقه از نظر علماى شيعه و سنّى در اين قسمت از بحث مدارك فقه از نظر شيعه و اهل سنّت را مطرح مى كنيم . علماى شيعه و اهل سنّت اتفاق دارند كه مدارك فقه ، يعنى ادلّه استنباط احكام چهار چيز است : كتاب خدا ، سنّت پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) ، عقل و اجماع . سنّت عبارت است از قول ، فعل و تقرير معصوم ; تقرير يعنى تثبيت كردن عمل يا گفته ديگرى توسّط معصوم ; اگر كسى كارى را پيش معصوم انجام داد و يا مطلبى را پيش معصوم گفت و معصوم مى توانست از كارش جلوگيرى كند و يا سخنش را ردّ كند و نكرد ، دليل بر اين است كه كار او و مطلبى كه گفته صحيح است . قرآن كريم در مورد پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) مى فرمايد : ( لقد كان لكم في رسول الله اسوة حسنة ) ( 1 ) پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) براى شما الگوى خوبى است ; يعنى شما مى توانيد عمل پيغمبر را الگوى خود قرار دهيد و طبق آن عمل كنيد ، بنابراين عمل پيغمبر كه معصوم است براى ما حجّت است ، يعنى دليل است براى استنباط احكام اسلام ، همچنين است كلام و تقرير آن حضرت . حجّيّت اجماع و عقل از نظر شيعه و اهل سنّت به اعتقاد شيعه اگر اجماع كشف از قول معصوم كند حجّت است ، در حقيقت ما براى اجماع موضوعيّت قائل نيستيم و خودش را مستقلا حجّت نمى دانيم ، بلكه به اعتقاد ما اجماع طريقيّت دارد ، يعنى راه است براى كشف قول معصوم ، اگر اجماع امّت بر مسأله اى به نحوى بود كه ما از اين راه قول معصوم را كشف كرديم حجّت مىشود ، و دليل براى حكم شرعى است . ( 2 ) اهل سنّت مى گويند : خود اجماع حجّت است ، و اجماع امّت بر يك معنايى

--> 1 - سوره احزاب ، آيه 21 2 - به ولايت فقيه ، ج 2 ، ص 65 رجوع شود .