الشيخ المنتظري

241

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

قال : « أيّما داع دعا إلى الهدى فاتبع ، كان له مثل أجر من اتّبعه ، لاينقص من أجورهم شىء ، و أيّما داع دعا إلى ضلالة فأتبع كان عليه مثل وزر من اتّبعه لاينقص من آثامهم شىء » ( 1 ) هر دعوت كننده اى كه مردم را به هدايت دعوت كند و از او پيروى شود ، براى اوست مثل اجر و ثواب پيروان ، و از اجر و ثواب پيروانش كم نمى شود ; و هر دعوت كننده اى كه مردم را به گمراهى دعوت كند و از او پيروى شود ، براى اوست مثل گناه پيروان ، بدون اين كه از گناه پيروانش كم شود . بنابراين كسانى كه رهبر فكرى جامعه هستند و عقايد و افكار و ايده مردم به دست آنهاست خيلى بايد دقّت كنند ; فتوى دهندگان ، اهل منبر و گويندگان كه مردم پاى منبر و صحبت آنها نشسته اند تا چيزى ياد بگيرند ، معارف و احكام اسلامى را از آنان ياد بگيرند ، وظيفه آنان خيلى سنگين است ; اگر فكر و مطالعه كرده مطالب حق را براى مردم بگويند ، اجر پيروان به آنان نيز داده مىشود ; و اگر مطالب غلط براى مردم بگويند و در آنها انحرافى پيدا شود ، گناه پيروان براى آنان نيز نوشته مىشود . معروف است كه « لاأدرى نصف العلم » نمى دانم ، نصف علم است . همين كه بداند نمى داند ، نصف از كمال را طى كرده است . مجهولات ما خيلى بيشتر از معلوماتمان مى باشند ، لذا بايد جواب هر سؤالى را كه نمى دانيم صريحاً بگوييم نمى دانيم تا مردم به اشتباه نيفتند . دشوارى اجتهاد دينى خوب است مطلبى را اينجا تذكّر بدهم : گاهى افرادى اشكال مى كنند كه چرا در رساله ها علما و مراجع مى گويند « احتياط اين است » و فتواى صريح نمى دهند ؟ جواب اين است كه غير از معصومين كه منبع علمشان خداست ما هرچه بدانيم

--> 1 - تفسير كبير فخر رازى ، ج 20 ، ص 18 ; و منهاج البراعة ، ج 3 ، ص 254