بر دوشش بار سنگينى بگذارد . حكومت همه اش مسئوليت است ، پس بايد كسى كه استعداد و ساختمان روحى و جسمى او قويتر است مسئوليت بر دوش او گذاشته شود . ( 1 ) شما امروز در دنياى آزاد اروپا و امريكا دقّت كنيد ، با اين كه براى آنها فرق نمى كند كه رييس جمهور مرد باشد يا زن ، اما مى بينيد در اين كشورها رييس جمهور ، نخستوزير ، وزرا ، استانداران ، و در بخش اقتصادى فرضاً اداره مؤسسات و كارخانجات و سرمايه گذاريهاى مهم نوعاً از مردان انتخاب مى گردند . با اين كه از نظر مذهب و قوانين حقوقى محدود نيستند ولى از باب اين كه اداره اين امور آن اندازه كه به عقل و تدبير و فكر احتياج دارد - و اين در مردها بيشتر است - به مهر و محبت و عاطفه احتياج ندارد ، و لذا عملاً به دست مردها افتاده است . همچنين است كارهاى سنگين بدنى مثل رانندگى كاميون ، جرثقيل ، و كارهاى ساختمانى بزرگ ، از باب اين كه با ساختمان جسمى مرد سازگار مى باشد نوعاً به عهده مردها قرار گرفته است . حالا خانم ها اعتراض نكنند كه چرا مردها راننده كاميون و تريلر باشند ، چون اين گونه كارهاى سخت و سنگين كه ملازم با فشار و مشقّت است نمى تواند به عهده زن باشد ، و چون ساختمان وجوديش ظريف تر و روحش لطيف تر است يك سنخ كارهاى مناسب با او بر دوشش خواهد بود . اين كه حضرت مى فرمايد : « انّ النّساء . . . . نواقص العقول » اين عقل در مقابل احساس و عاطفه است ; يعنى در زن احساس و عاطفه و محبت و لطف زيادتر

--> 1 - نظر استاد در اين امور باز به شرايط اجتماعى و تربيت موجود برمى گردد ، و لذا اگر در عصر و زمانى و شرايط و محيطى نوع تربيت دگرگونى يافت و خانم ها از نظر آموزش و تربيت به گونه اى رشد يافتند كه در مديريت ، قضاوت ، مسئوليت هاى گوناگون اجتماعى و مقام مشورت همسان با مردان قرار گرفتند ، در آن صورت ملاك زن و مرد نمى باشد ، ملاك شرايط عامه چون ايمان ، هوش ، توانايى ، مدير و مدبر بودن و دانش خواهد بود ، البته در اين باره نكات ديگرى مطرح است . نگاه كنيد به دراسات فى ولايت الفقيه ، ج 1 ، صفحات 321 و 350 و 359 ; و مبانى فقهى حكومت اسلامى ، ج 2 ، ص 99