محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
635
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
كوچه دارد بنامهاى : اهواز ، ريشهر ، شيراز ، رصافه ، ميدان ، كيّالان . شهر از گشودهشدگان به دست عثمان بن أبو عاص است . مسجدش را حجّاج ساخته است . جومه : كوچك است واز نهر مىآشامند . نام روستايش « بلا - سابور » است ، كوهستانى ، دلگشا است همانند [ روستايش ] « غوطهء » دمشق است . گويند : شاپور * پسر فارس آن را بر ديگر شهرها كه در خراسان وخوزستان آباد كرده بود ترجيح مىداد وهمانجا بمرد وبخاك شد . ديرجان « 1 » : شهرك روستاى ريشهر است ، ميانه حال ومرفه است . بيران : شهرك « سنبل » است ، در گذشته ، از خوزستان شمرده مىشد . هندوان : در سمت دريا است ودو بخش دارد . جامع وبازار در سمت ارجان وديگر خانهها وبازار ما هي در بخش ديگر به سمت دريا است . داريان : بازارى آباد وروستائى فراخ دارد . سينليز « 2 » : [ قوستان ] در نيم فرسنگى دريا ، بالاتر از « مهربان » ، داراى بازار درازيست كه خورى « 3 » در ميان دارد وكشتى بدان درآيد . جامع از بازار بدور است وسراى أمير روبروى آنست . كاخها بسيار دارد .
--> ( 1 ) دارجان سياه ( استخرى ع 121 : 9 دارجان شاد پ 108 : 14 ) . ( 2 ) ص 422 : 1 ( 3 ) خور ، نهرى بي آب در كنار دريا كه به هنگام مد آب دريا بدان درآيد وكشتيها در آن روان كند وهنگام جزر باز مانند .