محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
633
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
« بيضا » ، « فسا » ، « مص » ، « كول » ، « گور » « 1 » ، « كارزين » ، « دشت » ، « بارين » ، « جم » ، « جوبك » ، * « جمكان » « 2 » ، « كورد » « 3 » ، « بجّه » « 4 » ، « هزار » ، « ايگ » « 5 » . شاپور « 6 » : خورهاى دلگشا است كه در هر باغ آن خرما ، زيتون ، ترنج ، خرنوب ، گوز ، بادام ، انجير ، انگور ، سدر ، نيشكر ، بنفشه ، ياسمين را با هم بيني ! نهرها روان ، ميوه در دست رس ، ديهها پيوسته « 7 » ، فرسنگها راه را زير درختان مىپيمائى همانند « سغد » ، سر هر فرسنگ يك نانوا وبقال بيني ! نزديك به كوه است . نام قصبهء آن « شهرستان » مىباشد . از شهرهايش « دريز » ، « كازرون » ، « خرّه » « 8 » ، « نوبندگان » ، « كاريان » ، « كندران » « 9 » ، « توّز » ، « زم » ، « أكراد » ، گنبذ » « 10 » ، « خشت » . استخر : فراخ ترين كوره ، با شهرستانهاى بسيار ونامبردار است . استخر پسر فارس آن را بساخته . از شهرهايش : « هرات » ، « ميبد » « 11 » ،
--> ( 1 ) متن جور چ ع 432 : 7 ( 2 ) جنكان ( استخرى ع 100 ، 122 پ 101 / 105 / 107 : جنجان ) جيكان ( ياقوت 2 : 179 : 3 جنقان حوقل پ 45 ) براي جداشناسى دو درياچهء « بختگان » و « جنگان » حوقل پ : 46 ديده شود . ( 3 ) كرد استخرى ع 103 پ وياقوت 4 : 257 ) ( 4 ) استخرى ع 103 پ ندارد . ( 5 ) متن : ابك 52 : 9 پانوشت : آبج . ( 6 ) ياقوت تعريف مقدسي را نقل كرده است ( ياقوت 3 : 6 : 4 ) ( 7 ) متن : ممتده . پانوشت B : صيده . شايد : چيده . ( 8 ) استخرى 112 : 1 پ ندارد ( 9 ) ياقوت 3 : 22 . ( 10 ) متن : جنبذ . پانوشت : جنبذ ملغان . جنبذ الملجان استخرى ع 110 پ 101 فقيه پ 15 ( 11 ) استخرى ع 100 : 12 پ 97 : 19