محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
606
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
مكرم ، اهواز ، رام هرمز ، دورق ، اينها برخى خوره وبرخى قصبهاند وشهرهايشان اندك وخود إقليم نيز كوچك است . * فهرست شهرها : شوش « 1 » : خورهاى در مرز عراق [ قرنه ] وكوهستان است . كشتزارهاى برنج ونيزارها دارد كه شكر بسيار از آن مىپزند . از شهرهايش - : « بصنا » ، « متوت » « 2 » ، « بيروت » ، « بدان » ، دية رمل ، كرخه . جنديشاپور : خورهايست كه شاپور آن را شاپور بن فارس آباد كرده بنام خويش بست . در مرز كوهستان ودلگشا مىباشد . گويند پايتخت شاها بوده . شكر بسيار مىپزند . از شهرهايش : « دژ روناش » « 3 » ، « بايوه » ، « قاضبين » ، « لور » « 4 » . شوشتر : خورهاى پرميوه وانگور ، أترج است . همهء ميوههايش را به اهواز وبصره مىبرند . با همه كوشش ، من براي آن شهري نشناختهام ، از همين روى گفتگو دربارهء آن را جلو انداختم تا بگويم كه : اين با روش من ناسازگار است ، زيرا كه هر قصبه بايد شهرهايى داشته باشد چنانكه يك فرمانده بايد جند « 5 » داشته باشد . اگر گفته شود كه : تو اين قانون را دربارهء « سرخس » نيز شكسته
--> ( 1 ) متن : سوس . ( 2 ) منوت ( مسعودى . مروج 2 : 186 ( 3 ) قصر روناش از اهواز است وبه « دژ پهل معروف است ( ياقوت 4 : 111 : 13 ) شايد همان « دزفول » باشد . ( 4 ) ص 409 . ( 5 ) سرباز ، اسواران ، 47 : 8