قائل شده ] بود ديدم كه مردم روستا از وى دورى مىكردند . در رى حنبليان نيز بسيارند وسر وصدائى دارند ، وعوام در مسألهء خلق قرآن پيرو فقيهانند [ فقيهانى بزرگ نيز مذهب شافعي دارند . مردم قزوين « نجارى » هستند وشافعي نيز دارند ] مردم قم شيعهء غالى « 1 » هستند ، جماعت را رها ، جامع « 2 » را تعطيل كرده بودند تا آنكه ركن الدولة ايشان را به برقرارى آن را داشت . همدان وشهرهايش أهل حديث « 3 » هستند ، بجز « دينور » كه « خاصي » و « عامي » دارند . گروهى نيز مذهب سفيان ثوري دارند . در جامع ايشان بندهاى اقامه جفت « 4 » است ، همهء مردم أصفهان نيز در گذشته چنين مىكردند [ ولى امروز به مذهب ابن حنبل گشته ودر هر دو گروه فقيهان هستند ] . قرائت : ايشان در قرائت [ حروف ] أبو عبيد وأبو حاتم را ترجيح

--> ( 1 ) براي معنى غلو ص 392 پانوشت 3 ديده شود . ( 2 ) چنانكه در ص 38 پانوشت 1 گذشت شيعه حق الناس را از حق اللّه جدا وآن را قابل تغيير وتكامل مىدانستند در زمان غيبت امام معصوم حق اللّه را ثابت وتابع « ولايت فقيه » وحق الناس را متغير وبه دست « أهل حل وعقد » مىسپردند وچهار حكم سياسي اسلام را متوقف بر ظهور امام معصوم مىشمردند . شيخ طوسي م 460 اين چهار حكم را چنين بيان كرده است : 1 - جهاد ، 2 و 3 - قضا وحدود ، 4 - نمازهاى سياسي آدينه وعيد . بايد دانست كه رفتار ركن الدولة كه خود از خاندان شيعي ولى سنى زده مىبود در الزام شيعيها به برقرارى آدينه تأثيرى چندان نداشت ، وچون صفويان در قرن يازدهم براي دفع تهمت عثمانيان ، دستور نصب امام جمعه وبرقرارى آدينه دادند جنجالى بر پا شد وكتابها عليه وله ايشان نگاشته آمد ، كه فهرست پيرامن صد شمارهء آنها در ذريعة 15 : 62 - 82 آمده است . ( 3 ) أهل حديث در ص 37 - 38 ياد شدند . ( 4 ) ص 357 پانوشت 2