محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

566

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

هيچكس را توان بالا رفتن بر آن نيست گويند اين كوه و « حويرث » از كوه‌هاى طائف بوده‌اند وبر رود ارس هزار شهر بوده كه اكنون در زير آن دو كوه هستند « 1 » . در جامع أردبيل سنگى بزرگ هست كه پتك نيز آن را نخراشد ، از آسمان در بيرون شهر فرو افتاده بود . مردم آن را به درون مسجد آورده‌اند . من از ظريف خادم شنيدم كه مىگفت : مادر نزديكى أردبيل راه پيمايى مىكرديم ، ناگهان چيزى را در آسمان ديديم مانند درقهء بزرگ كه فرود مىآمد ، وچون بر زمين افتاد آن را سنگى يافتيم ، ومىتواند همين باشد كه مانند سنگ رنگرزان دو سويش نازك است .

--> ( 1 ) مؤلف مقدسي در ص 173 ، اين دو كوه را « حويرث وحارث » خوانده بوده ياقوت آن را در عنوان « حارث وحويرث » آورده گويد در بالاى آنها گورستان شاهان ارمنستان است كه با زر وزيور دفن شده وبليناس حكيم آنجا را طلسم كرده تا كسى بدان دست نيابد . سپس از مداينى نقل كند كه : چون اين دو كوه به دست حويرث بن عقبه وحارث بن عمر غنوى دو سردار عرب گشوده شد بنام ايشان ناميده گشت . سپس افسانهء جابجا شدن اين دو كوه از « طائف » به ارمنستان را از ابن فقيه چنين آرد كه : در كنار رود رس ( ارس ) ششهزار شهر مىبود ودر اثر نفرين پيامبرشان ، خدا دو كوه ياد شده را از طائف بركنده بر سر ايشان فرود آورد ( ياقوت 2 : 183 - 184 ) ولى من در ابن فقيه چنين چيزى نديدم . آرى يعقوبي شهرها را سيصد ياد كرده بلدان پ : 144 وخردادبه : 232 وبكران در جهان نامه : 54 تنها نام آنها را آورده از افسانه ياد نكرده‌اند . وشايد براي تفسير آيهء أصحاب الرس قرآن 25 : 38 ساخته شده باشد .