محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
345
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
زيادتى را از سر آن بريزد . رطلها از سرب هستند وبر هر يك نام أمير المؤمنين نوشته شده است . هر گاه بخواهند رطلها را در يكجا گرد آورده همه را آب كرده بر روى آنها چاث مىكنند اگر چه ده تا باشند . پول رايج « 1 » : در همهء ايالتها تا آخر دمشق [ بجز حجاز ] دينار است ، كه از مثقال به اندازهء يك حبّه يعنى يك شعيره كمتر است . وگرد سكّهء آن نوشته هست . ربعي كوچك نيز دارد وهر دو را به شمار دست بدست كنند . درم ايشان نيز كمبود دارد ونيمهاى دارد كه قيراط خوانده مىشود ، ربعي وهشتم ونيم هشتم آن را خرنوبه خوانند وهمگى با شمار دست گردان مىشوند ولى با قطعههاى آن معامله نمىكنند . سنجه يا پول خرد ايشان از شيشه است « 2 » كه مانند رطلهاى ياد شده چاپ خورده است . رطل شهر تونس دوازده وقيه ووقيه دوازده درم است . شگفتيهاى اين سرزمين بسيار است . يكى از آنها ابوقلمون است وآن حشرهايست كه خود را بر سنگهاى ساحل ماليده وكرك خود را بر آن مىنهد كه به نرمى خز وبه رنگ زر است وچيزى از آن كم نشود . آن را گردآورند وپوشاكى بسازند كه در شبانه روز * به رنگهاى گوناگون درآيد ، سلطان از صادر كردن اين كالا به بيرون جلوگيرى مىكند مگر آنچه از ديد ايشان پنهان باشد . چه بسا بهاى يك چنين پوشاك [ از هزار تا ] به ده هزار دينار [ ويازده هزار درم ] برسد .
--> ( 1 ) متن : نقود ( 2 ) وسنجهم من زجاج .