محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
206
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
بخشند بخواست خدا . در اين روستاها چشمهاى هست كه هر كس از آن بنوشد ، پس از سه روز خواهد مرد . به فاصلهء يك [ دو ] بريد « 1 » از موصل دية باعشيقا است ، در آنجا گياهى مىرويد كه هر كس آن را بركند اگر بواسير يا خنازير داشته باشد از أو برافتد . اگر كسى كه چنين بيمارى دارد مردى را با يك درم * ويك داس به نزد كساني كه آن را به ارث مىدارند بفرستد ، پس يكى از ايشان بر سر آن گياه شده آن را بنام آن بيمار بركند ، بهبود يابد ، هر چند أو در شاش بود . ودرم سود آن مرد باشد . پيشتر مىگفتند : شگفت انگيزهاى جهان سه چيزاند : آتشگاه دريائى اسكندريه ، پل سنجه « 2 » ، كليساى رها . پس چون مسجد اقصا ساخته شد ، اين را به جاى آن كليسا نهادند ، وچون آن مسجد به زلزله ويران شد ، مسجد جامع دمشق را بجايش شمردند . پل سنجه « 2 » در پنج فرسنگى كوه جودي ، بزرگ وچسبيده به كوه بلند بر سنگى تراشيده « 3 » چنان ساخته شده كه هنگام فزونى آب به لرزه درآيد . [ خراج ديار ربيعه هفتصد هزار هزار وهفتصد هزار درم است ] . قسطنطينيّه : شايسته است دربارهء اين شهر گفتگو داريم زيرا كه مسلمانان را در آن مركزى است كه در آن گرد آيند واسلام آشكار كنند . چون دروغ وتناقض گوئى دربارهء اين شهر واندازه وساختمانش افزايش يافته ، چنان ديدم كه نقشهء آن را پيش بينندگان نهم ، وراههايش براي ايشان نشان دهم زيرا كه مسلمانان ، براي باز خريد أسيران ، نامه رسانى ، بازرگانى وجنگ ، بدان نياز دارند .
--> ( 1 ) ياقوت 1 : 472 : 15 . ( 2 ) ن . ك : ص 195 پانوشت 4 . ( 3 ) متن : حجر مخوّخ .