محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
171
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
جامع آن در بازار است . ساختمانها از سنگ ، نزديك كوه ، در مرز اقور « 1 » است . شهرهاى سامرا مهمتر از شهرهاى بغدادند . حلوان : قصبهاى كوچك در كوه ودشت ، نزديك كوه است ، دور آن را باغها فرا گرفته ، انگور وانجير دارد . بازارى كوچك ويك دژ كهن ونهرى كوچك دارد . جامع آن در قهندژ است . هشت كوى دارد : خراسان ، باقات ، مصلا ، يهود ، بغداد ، پرقليط ، يهودية ، ماجكان . كنيسهء يهود در بيرون شهر از گچ وسنگ ساخته شده وگرانقدرش مىدارند . بيت المقدس بزرگتر ومجللتر ، آبادتر وزيباتر ودانشمندان وپيرانش بيشتر از آنست . شهرهاى اين خوره ويرانند وشايستهء ياد كردن نباشند * . دجله : آبى است مادينه « 2 » لطيف وفقيه پسند است . أبو بكر جصاص دستور مىداد آشاميدنى وى را از بالاى نهر صراة پيش از آنكه فرات بر دجله ريزد ، بياورند . دجله چنانكه خواهيم گفت ، از آقور [ اثور ، اثور ] « 3 » برمىخيزد سپس نهرهائى بر آن مىريزد ، در خوره بغداد نيز چهار شاخه از فرات بر آن مىريزد كه نهر صراة ، نهر عيسى ، نهر صرصر ، نهر الملك خوانده مىشوند واز كرانهء خاوريش در زير بغداد ، آبهاى نهروان بدان مىپيوندد ، وچون از واسط مىگذرد پهن شده رفت وآمد در آن
--> ( 1 ) اقور چ ع : 136 . ( 2 ) متن : ماء أنثى . شايد سبك ، چنانكه فرات را نرينه ( ذكر ) شايد سنگين خوانده است . ( 3 ) در پاورقى چ ع 20 و 28 و 30 نيز اقور با نسخه بدلهاى « اثور » و « اثور » آمده است . چ ع : 136 .