ميان مسجد است وكمي دراز است « 1 » . در كعبه رو به خاور از روى زمين به اندازهء يك آدم بلند است ودو لنگه دارد ، كه با ورق‌هاى نقره [ ومرندجه ] پوشيده شده است وزراندود مىباشد . درازى مسجد سيصد وهفتاد * ذراع وپهنايش سيصد وپانزده ذراع است ، درازى كعبه بيست چهار ذراع ويك وجب ، در بيست وسه ذراع ويك وجب است ، دور حجر بيست وپنج ذراع ، ودور طواف يكصد وهفت ذراع وبلندى آن به آسمان بيست وهفت ذراع است . حجر همچون درگاهى به سوى شام ( شمال ) است وناودان سقف كعبه بدان مىريزد « 2 » مانند خرمنى است كه ديواره وزمينش با سنگ رخام فرش شده باشد ، بلندى آن يك كمر است وآن را حطيم موج شكن نامند . وطواف حاجيان از پشت آنست ونماز به سوى آن جايز نباشد . اگر كسى گويد : هر گاه بايد طواف بر دور آن گذرد پس نماز هم بايد به سويش مجاز باشد ! گوئيم : اين گفته نامفهوم است وبايستى از دو سويش پرهيز شود . حجر الأسود در پهلوى خاورى كعبه نزديك درگاه خانه ، بر گوشهء آن همچون سر آدمي جا دارد ، براي بوسيدن آن بايد اندكى سر را فرود آورد . گنبد چاه زمزم برابر اين درگاه است وطواف ميان اين دو انجام

--> ( 1 ) ياقوت 4 : 279 : 16 : چهار گوش است . ( 2 ) أزرقى . اخبار مكة 204 : 3 ( دخويه ) .