مىگيرد . پشت آن قبة الشراب است ، ودر آن حوضي است كه در قديم در آن سويق وشكر به مردم مىدادند . مقام ، روبروى همين پهلوى [ خاورى ] است كه درگاه در آنست واز زمزم به خانه نزديك‌تر است ، ودر روزهاى موسم حج درون طواف مىباشد . وصندوقى « 1 » آهنين بزرگ بر آن است كه پايه‌اش در زمين وبيش از يك آدم بلندى دارد وداراى پوشش است . مقام را در موسم حج برداشته به درون خانه مىنهند وچون باز گردانند صندوقى چوبين بر آن نهند كه درى دارد وهنگام نماز باز مىشود وپيشنماز در پايان نماز دست بدان مىمالد وسپس * در را مىبندد ، ودرون آن جاى دو پاى إبراهيم وارونه ديده مىشود سياه وبزرگتر از حجر [ الأسود ] است . طوافگاه با شن وباقي مسجد با سنگريزه فرش شده است . دور صحن مسجد سه رواق ساخته شده با ستونهائى از رخام كه خليفه مهدى عباسى آنها را از اسكندريه براه دريا به جده [ واز آنجا با چرخ به مكة ] آورد و [ امروز ] ديوار رواق‌ها با فسيفسا پوشيده است « 2 » . براي نصب آنها كار گرانى از شام ومصر آورده بودند كه نام ايشان بر آنها ثبت است . اين مسجد نوزده دروازه دارد : در بنى شيبه ، در پيغمبر ، در بني هاشم ، در روغن‌كشها ، در بزازان ، در دقّاقان « 3 » ، در بنى مخزوم ، در صفا ، در زقاق شطوى ، در خرما فروشان ، در خانهء وزير ، در جياد ، در حزوره ، در إبراهيم ، « 4 » در

--> ( 1 ) ازرقى 279 ( دخويه ) . ( 2 ) فلزات گرانبهائى را كه پس از فتوحات عرب براي آنجا آوردند ياقوت در 4 : 525 - 526 آورده است . براي « فسا فسا » چ ع 158 پانوشت منزوى ديده شود . ( 3 ) ابن جبير 104 : 14 وابن بطوطة ع 1 : 323 ( دخويه ) پ : 127 - 128 . ( 4 ) كه منسوب به إبراهيم خوزى إيراني مىباشد ( ابن بطوطة پ : 128 : 10 ) .