جنوبي صقلبيان . إقليم هفتم « 1 » : آغازش جائى است كه سايه هفت ونيم گام ويك عشر وسدس عشر ( 7 و 60 / 37 ) باشد چنانكه در [ پايان ] إقليم ششم است ، زيرا كه آخر آن أول اين است . وپايان آن از جنوب آخر طرف شمالي إقليم پشت آنست كه ششم باشد واين در طرف خوارزم وطرازبند « 2 » در خاور وباختر است . وپايان طرف شمال آن در منتهاى سرزمين صقلبيان وأطراف تركستان خوارزم است . وميان آن در سرزمين لان خالى از شهر شناسائى شده مىباشد * عبد اللّه بن عمرو گفته است : دنيا پانصد سال راه است ، چهارصد سال از آن ويرانه است ويكصد سال از آن آبادي است كه مسلمانان در يك سال آن جا گرفته‌اند . واز أبو جلد است كه گفت : زمين بيست وچهار هزار فرسنگ است ، سودان دوازده هزار از آنست ، روم هشت هزار فرسنگ ، فارس سه هزار وعربستان يك هزار فرسنگ است « 3 » . 18 - نماى كشور اسلام بدانكه : كشور اسلام ، خدايش پاس داراد ، سر راست نيست تا درازا وپهنا يا چهار گوشه‌اش را بتوان معيّن كرد ، بلكه شاخه شاخه است . كسى كه خاور وباختر آن را بررسى كند وبه شهرها درآيد ، وراه‌ها را

--> ( 1 ) نام فارسي إقليم هفتم ماه است ، چه به آتش منسوب مىدارند . ولى روميان اين إقليم را به مريخ نسبت دهند . ( ياقوت 1 : 35 : 9 ) . ( 2 ) طرابزنده ( ياقوت 1 : 34 : 23 ) وشايد اين درست‌تر باشد . ( 3 ) ابن فقيه : 4 : 5 ( دخويه ) ياقوت 1 : 19 : 9 .