صنعا ، عدن ، حضرموت ، نجران ، جرش ، جيشان ، صعدة ، تباله ، عمان ، بحرين وپائين سودان تا مغرب وبخشي از هند ، چين كه پس از ساحل دريا است ، وهر چه طرف شرق وغرب اين سرزمين‌ها است در اين إقليم است . إقليم دوم « 1 » : آغازش جائيست كه سايه ايستاده در روزهاى برابر شب همچنانكه گذشت در نيمه روز دو گام وسه پنجم ( 2 و 5 / 3 گام ) باشد . ميان دو مرز آن سيصد وپنجاه ميل مستقيم است . ميانهء آن نزديك يثرب مىباشد . مرز جنوبي آن پشت مكة ومرز شمالي آن نزديك ثعلبيه است . پس مكة وثعلبيه ميان دو اقليمند . شهرهاى مهم اين إقليم : مكة ، يثرب ، ربذه ، فيد * ثعلبيه ، أسوان مصر تا مرز نوبه ومنصوره ، يمامه وگروهى از شهرهاى سند وهند وهر آنچه در اين خط باشد در خاور وباختر در آنست . إقليم سوم « 2 » : آغازش جائيست كه سايه در نيمه روز ، سه ونيم گام ويك عشر وسدس عشر ( 3 و 60 / 37 گام ) باشد وپايانش آنجا است كه سايهء ايستاده در آنجا ، در نيمه روز چهار ونيم گام وثلث عشر ( 4 و 30 / 16 گام ) است ، ودرازاى روز در ميان اين إقليم به چهارده ساعت مىرسد . ميانهء اين إقليم نزديك مدين شعيب است در سمت شام ، ونزديك واقصة است در سمت عراق . پهناى اين إقليم نزديك سيصد ميل ونيم مستقيم است .

--> ( 1 ) نام فارسي بيش از اسلام إقليم دوم هرمز است چه آن را به مشترى نسبت دهند . وروميان آن را به خورشيد منسوب دارند ( ياقوت 1 : 30 : 19 ) . ( 2 ) نام فارسي إقليم سوم بهرام است كه ايرانيان آن را به مريخ منسوب دارند . وروميان آن را به عطارد نسبت دهند ( ياقوت 1 : 31 : 22 ) .