محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

88

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

پس ثعلبيه وهر چه دو طرف شرقي وغربى آنست مرز جنوبي اين إقليم است ، وبغداد وفارس وقندهار هند ، وأردن وبيروت مرز پائين ، سمت شامي آنست با هر چه در دو سوى خاور وباختر آنست ، پس واقصة وهر آنچه در خاور وباخترش باشد ميان دو إقليم خواهند بود . شهرهاى مهم اين إقليم : كوفه ، بصره ، واسط ، مصر ، اسكندريه ، رمله ، أردن ، دمشق ، عسقلان ، زمين مقدس ، قندهار ، هند ، كرانه‌هاى كرمان ، سگستان ، قيروان ، كسكر ، مداين وهر چه دو سوى خاور وباختر آنها است ، همه در اين اقليمند . إقليم چهارم « 1 » : آغازش جائيست كه سايه در هنگام ياد شده در بالا ، چهار گام وسه پنجم وثلث خمس گام ( 4 و 15 / 10 گام ) باشد . وپهناى آن پيرامن دويست وشصت واند ميل مستقيم است . ميانه آن نزديك اقور ، منبج ، عرقه ، سلميه ، قومس در سمت رى است ، وطرف پائين آن به سمت عراق نزديك بغداد وآنچه در دو سوى خاور وباختر آنست مىباشد . مرز ديگر آن در سمت شام « 2 » نزديك قاليقلا ، وكرانهء طبرستان از أردبيل تا جرجان وهر چه در آن خط باشد است . شهرهاى بنام آن نصيبين ، دارا ، رقه ، قنّسرين ، حلب ، حرّان ، سميساط ، مرزهاى شام ، موصل ، سامرا ، حلوان ، شهرزور ، ماسبذان ، دينور ، نهاوند ، همدان ، أصفهان ، مراغه ، زنجان ، قزوين ، طوس ، بلخ ، وهر چه در دو سوى اينها باشد است .

--> ( 1 ) نام فارسي إقليم چهارم خرشاذ است چه آن را به خورشيد نسبت دهند . وروميانش به مشترى منسوب دارند ( ياقوت 1 : 32 : 21 ) . ( 2 ) شمال . ( ياقوت 1 : 32 : 10 )