السلمي

444

مجموعة آثار السلمي

نسخهء مورد استفادهء ما اكنون جزء كتابخانهء مرحوم حاج عبد اللّه در كلكته است ودو رسالهء سلمى شش ورق ( برگ 33 تا 35 پ ) از آن را در بر مىگيرد وشيخ عبد الحق اين دو رساله را از روى نسخه‌اى كهن در أواخر رمضان 999 استنساخ كرده است . عنوان رساله در نسخهء أصل « مسئلة صفات الذاكرين والمتفكرين من كلام الشيخ أبى عبد الرحمن السلمى » است وشيخ آن را به درخواست يكى از مريدان نوشته ودر آن از اين دو حالت سخن گفته وذكر را از فكر برتر شمرده است . امام قشيرى آنجا كه از مذاكرات سلمى با أبو على دقاق در اين مسئله سخن مىگويد به اين رأى أو اشاره دارد . « 1 » مذهب خواجة عبد اللّه انصارى در منازل السايرين نيز همين است ، وأو در باب تذكر از آن كتاب گفته است كه تذكر از تفكر برتر است ، زيرا تفكر طلب است وتذكر وجود . شيخ عبد الحق دهلوى نيز خود همين مذهب را اختيار كرده واز رسالهء سلمى مطالبى را به فارسي تلخيص كرده ، يا بهتر بگويم ، بر پايهء رسالهء سلمى رساله‌اى به فارسي به نام « تذكر أهل الذكر بفضيلته على الفكر » نوشته است كه رسالهء پنجاه ويكم از مجموعهء رسائل اوست . از دلايل اصالت اين رساله وجود صورت نام كساني است كه اين رساله را مستقيم يا غير مستقيم از سلمى سماع كرده‌اند . در تصحيح اين رساله از رسالهء پنجاه ويكم شيخ عبد الحق دهلوى ونيز مراجع متعدد ديگر استفاده شده است . أبو محفوظ الكريم المعصومى ترجمه وتلخيص حسين معصومى همداني

--> ( 1 ) . « أستاذ أبو عبد الرحمن [ سلمى ] از أستاذ أبو على [ دقّاق ] پرسيد ، گفت : ذكر تمامتر يا فكر ، [ أستاذ أبو على ] گفت شيخ چه گويد اندرين ؟ شيخ أبو عبد الرحمن گفت : نزديك من ذكر تمامتر از فكر ، زيرا [ كه ] حق [ سبحانه و ] تعالى را صفت كنند بذكر وبه تفكّر صفت نكنند ، وآنچه صفت حق عز اسمه باشد تمامتر از آنك خلق بدو مختصّ است . أبو على را نيكو آمد . » ( ترجمهء رسالهء قشيريه ، تهران ، 1345 . ص 350 )