السلمي

443

مجموعة آثار السلمي

مقدمه از اين رسالهء سلمى در منابع موجود به هيچ صورت ياد نشده است . بروكلمان كه سياهه‌اى از هفده اثر سلمى ونسخ موجود آنها به دست داده اين رساله را نمىشناخته وأستاذ نور الدين شريبه كه كوشش خود را مصروف شناسايى آثار سلمى ويافتن نسخه‌هاى آن كرده از وجود اين رساله بىخبر بوده است . نسخهء منحصر به فرد اين رساله ، همراه با اثر ناشناختهء ديگرى از سلمى به نام « رسالة للشيخ الامام أبى عبد الرحمن السلمى الصوفي في بيان علم اليقين وعين اليقين وحق اليقين » ، جزء مجموعه‌اى است كه عارف هندى شيخ عبد الحق ابن سيف الدين معروف به محدث دهلوى ( 1052 - 958 ) در حدود سال هزار هجرى هنگامى كه مجاور مكهء مكرمه بوده فرآهم آورده است . اين مجموعه مشتمل است بر أوراد واذكارى كه از مشايخ بزرگ نقل شده ودر حلقه‌هاى صوفيان رايج بوده است ، وچند رساله ونوادر ونكاتى در تصوف وفقه وحديث وقرآن كه شيخ عبد الحق از منابع گوناگون گرد آورده است . شيخ عبد الحق در أوائل سال 996 به مكة سفر كرد . صحيح مسلم وصحيح بخارى را نزد مشايخ آن شهر خواند ومدتي در خدمت شيخ عبد الوهاب متقى بود ودر ماه شوال سال 999 به هند باز گشت . در مدت سه سال كه در مكة مىزيست گذشته از تزكيهء نفس وطي مدارج معنوي ، به گردآورى نوادرى كه مىشنيد يا مىخواند مشغول بود . مجموعهء مورد بحث از اين خوانده‌ها وشنيده‌ها فرآهم آمده است ، هرچند ظاهرا پس از بازگشت به هند نيز هرجا مطلب مناسبى مىديده به آن الحاق مىكرده است . زيرا در اين مجموعه بخشي است از كتاب التحقيقات خواجة محمد پارسا ، كه شيخ عبد الحق در روز سه‌شنبه بيست وهشتم ربيع الأول سال 1008 در دهلي استنساخ كرده است . نسخهء مورد استفادهء ما نسخهء اصلى شيخ عبد الحق نيست ، بلكه نسخه‌اى است كه مستقيما از روى آن استنساخ شده وكاتب آن أحيانا يكى از مريدان شيخ عبد الحق يا دست كم از نزديكان فرزند أو شيخ نور الحق ( وفات : 1073 ) بوده است وبه همين دليل توانسته است از اين مجموعه كه در دسترس همه كس نبوده نسخه‌اى فرآهم آورد .