السلمي
389
مجموعة آثار السلمي
بخش دوم أبو عبد الرحمن السلمى ومقام أو در تاريخ تصوّف 1 ) نام ونسب مؤلّف رسالهء ملامتيه ، أبو عبد الرحمن محمد الحسين بن محمد بن موسى نيشابورى از دى سلمى زاهد صوفي است . نسبت ازدى از جهت پدر أو وسلمى از جهت جدّ مادرى اوست . « 1 » نسبت سلمى به جد مادريش اندكى غريب مىنمايد ، زيرا در بين اعراب مرسوم نيست كه مرد را به خاندان مادرش منسوب كنند . ليكن اگر به اين نكته توجه كنيم كه خاندان سلمى از جهت پدر داراى نام ونشانى نبودهاند ، شايد از غرابت موضوع اندكى كاسته شود . « * » أبو عمرو بن نجيد سلمى كه أبو عبد الرحمن سلمى به أو منسوب است ، از رجال بزرگ صوفيهء عصر خويش است ، كه از جاه وثروت بسيار برخوردار بوده است . سبكى در طبقات الشافعية آورده است كه « أو از پدران خويش أموال زيادى به ارث برد ليكن همهء آن را بر علما ومشايخ زهد انفاق كرد . . . ودر جوانى به صحبت أبو عثمان حيرى ، شيخ ملامتيهء نيشابور رسيد وتعليمات طريقت را از أو كسب كرد واز مقربان شيخ بود چنانكه وقتي دربارهء أو گفته است : أبو عمرو پس از من جانشين من است . وديگر بار نيز گفته است : مردم مرا در مورد اين جوان سرزنش مىكنند ومن هيچكس را به شيوهء أو نمىشناسم » . « 2 » آنچه مىتواند دليل بر صحت وجود ثروت وبذل وانفاق أبو عمرو سلمى باشد حكايتى است كه سبكى وسمعانى نقل كردهاند : « أبو عثمان حيرى از مردم چيزى از مال طلب كرد چون در يكى از سرحدّات بلاد اسلامى مورد نياز بود ، كسى حاجت أو را برنياورد ، تنگدل شد ودر پيش جمع گريست . أبو عمرو بن نجيد چون شب فرا رسيد ، كيسهاى حاوي دو هزار درهم نزد
--> ( 1 ) . جد مادرى سلمى صوفي بزرگ أبو عمرو إسماعيل بن نجيد بن أحمد بن يوسف سلمى متوفى 366 ه ودر متن رساله ذكر أو آمده است . رجوع شود به رسالهء قشيريه ، ص 28 ، وتذكرة الحفاظ ذهبي ، ج 3 ، ص 248 . ( * ) شايد اين توجيه منطقىتر باشد كه نسبت سلمى وازدى وأمثال آن براي مردى كه خود وخاندانش نيشابورى بودهاند ، كوششى است كه در جهت تعريب رجال إيراني در آن اعصار رائج بوده است . واگر نسبت مرد به جد مادرش در بين اعراب مرسوم نبوده ، در إيران مانعى نداشته است . - م . ( 2 ) . طبقات الشافعية ، ج 2 ، ص 189 - 190 .