تصوّف سلسله‌اى ومنظم نام برد كه در عين حال از مبهم‌ترين شخصيّتهاى تاريخ تصوّف هم بحساب مىآيد . معروف ، در خانواده‌اى مسيحي زاده شد وبه نوشتهء تاريخ‌نگاران تصوّف « گوهر پاك وفطرت تابناك اين جناب چنان استعداد ذاتي داشته » « 1 » كه در كودكى ، آموزشهاى شرك‌آميز معلّمش را بازگو نمىكرد وبجز درس توحيد ، درسى ديگر بر زبان نمىراند ، وسرانجام دست طلب بدرگاه حضرت ثامن الحجج - سلام اللّه عليه وعلى آبائه وأولاده - دراز نمود وبه تلقين آن حضرت اسلام آورد ودربان منزل آن حضرت شد « 2 » وسرانجام از سوى آن حضرت منصب شيخ المشايخى يافت « 3 » . در اين رابطه ، نظر بعضي از بزرگان كه اسلام آوردن أو را به تسليم كامل أو در برابر حضرتش تفسير كرده‌اند جلب توجه مىكند « 4 » . معروف شاگردان وهمنشينان بسيار داشت ودر ميان همهء آنان به بزرگوارى وصدق شناخته مىشد ، از همين رو است كه بيشترينهء صوفيان ، سلسلهء خود را بدو منتسب مىدارند ومحمّد معصوم شيرازي در طرائق الحقائق چنين اعتقاد دارد كه « تمام سلاسل بسلسلهء معروفيه اختتام يافته واين نيز يك جهت است كه سلسلهء معروفيه را امّ السلاسل گويند » « 5 » . پس از معروف تصوّف غير علمي بمرحلهء رشد وشكوفائى مىرسد ودر هر عصر ناموران بسيارى را در دامن خود مىپرورد كه ذكر نام آنان - هر چند به اختصار - زيبندهء تاريخنامه‌هاى تصوّف است . از همين روى ، آن خيل عظيم را وامىنهيم وتنها به ياد كرد مختصرى از صوفيان پيشگامى كه مسلك سهرورديه نسب از آنان مىبرد مىپردازيم تا پيشينهء تصوّف را بر أساس سلسله‌اى كه كاشاني در آن باليد ، باختصار در نظر آوريم . در اين سلسله پس از معروف كرخى ، به نام سرى بن المغلّس السقطي بر مىخوريم

--> ( 1 ) . بنگريد : طرائق الحقائق ج 2 ص 288 . ( 2 ) . بنگريد : همان ص 297 . ( 3 ) . بنگريد : همان ص 297 . ( 4 ) . ومعروف الكرخي اسلم على يدي الرّضا . . . والمراد من اسلام حضرت معروف الكرخي هو التسليم التامّ له ( ع ) . بنگريد : لطائف العرفان ص 2 . ( 5 ) . بنگريد : طرائق الحقائق ج 2 ص 305 . شيرازي در ص 306 همين مجلّد ، از چهارده سلسله‌اى كه بمعروف ختم مىشود نام مىبرد .