عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

34

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

ب : احتمال دوّم آنست كه با حذف بر افزودهء ويراستاران كتاب ، به عبارت بنگريم . در اين صورت حرف جرّى كه پس از پرانتز آمده است « عن » به « جوابا » تعلّق خواهد داشت وجارّ كلمهء شيخ [ جوابا للشيخ . . . ] بمعنى اختصاص وملكيّت خواهد بود . در اين صورت مضمون عبارت چنين است : وقد صدر عنه هذا الكلام نقلا لجواب الشيخ صدر الحقّ والملّة والدّين القونوى عمّا سأله الشيخ الكامل المحقّق سعد الحقّ والملّة والدين ابن الحموئي ، وبنا بر اين احتمال حموئى پرسشگر ، قونوى مخاطب سؤال وجواب‌دهنده به آن ، وكاشاني نقل‌كنندهء آن جواب خواهد بود . بديهي است كه با پذيرش احتمال اوّل ( كه در صورت اعتماد وتكيه به قسمت الحاقى ويراستاران در بادي امر به ذهن خطور مىكند ) احتمال پيشنهادى ما براي سال ولادت كاشاني متزلزل خواهد شد ، چه مىدانيم كه قونوى بسال 673 ه . ق وسعد الدين حموئى بسال 650 ه . ق « 1 » از اين جهان كوچيده‌اند . حال اگر فرض كنيم كه حموئى حتّى در آخرين سال عمرش جواب كاشاني را نقل كرده است بايد بپذيريم كه أو چندين دهه پيش از سال 650 ولادت يافته تا حد اقلّ در اين سال در سن چهل سالگى به سر بر دو بتواند دربارهء چنين مطلب دقيقى از سوى بزرگى همچون قونوى مورد پرسش واستفاده قرار گيرد . در صورتي كه بنا بر احتمال ما ، كاشاني پس از سال 650 وپيش از سال 660 ه . ق بدنيا آمده است . امّا با پذيرش اين احتمال باز دورهء زندگى كاشاني به عددي غير معمول يعنى يكصد وبيست وشش سال نزديك مىشود . واين احتمال دور از واقع بزندگى اوّلين راهنماى أو عبد الصّمد نطنزى كه بسال 699 ه . ق درگذشت نيز راه مىيابد ، چه بايد بپذيريم كه نطنزى در حدود هفتاد سال پيش از فوتش مقام شيخى ومرشدى را دارا

--> كيفيّت صادر شدن جهان از خداى بلندمرتبه . . . پرسيده ، گفته است ، آنگاه شيخ سعد الدين حموئى ( حمويه ) اين پاسخ را كه ذيلا آورده مىشود از زبان عبد الرزّاق كاشى نقل كرده است . بنگريد : نقد النقود في معرفة الوجود . ترجمه : سيد حميد طبيبيان ص 75 . ( 1 ) . بنگريد : الأنوار السّاطعة في المائة السّابعة ص 177