مراتب تنزّل اوّلا بدو نزول كند وازو تعلّق سازد بأبدان بشرى در وقت اعتدال مزاج وحدوث استعداد وهرآينه / 152 - A / چون در أزل موجود باشند محصور باشند ومرتّب در مراتب قرب وبعد وصفاء وكدورت وقوّت وضعف چنانچه فرمود : هؤلاء خلقتهم للجنّة ولا أبالي وهؤلاء خلقتهم للنّار « 1 » ، لكن هر يك را حدّى باشد در كمال ونقصان بحسب هويّت وفطرت مخصوص ، وآن رتبت معيّن أصل ومركز است هر يك را در سعادت وشقاوت . عطائي علمي وحديث « السّعيد سعيد في الأزل والشّقيّ شقيّ لم يزل « 2 » » أشارت بدان ، وآن / 153 - B / حد كه أو را بحسب استعداد اصلى فطرى ثابت است در غايت كمال ونقصان پيدا وسعادت وشقاوت كسبى وعملي كه بهشت ودوزخ ودرجات ودركات آن بحسب اعمال بر آن مترتّبند وصفوف أرواح وتناسب وتنافر ايشان با يكديگر واز يكديگر كه متصوّفه اثبات ميكنند أشارت بدين مراكز است وجزاء اعمال ومكافات بنا بر اين حدود كه وسع وطاقت هر يك بحسب قواى فطرى مقتضى آن باشد ، واز اينجا معنى « الأرواح جنود مجنّدة / 153 - A / فما تعارف منها ائتلف وما تناكر منها اختلف « 3 » » محقّق گردد ، چه

--> ( 1 ) . روايتي كه با روايت موجود در متن تطبيق تام داشته باشد ، در ميانهء كتب روايى يافت نشد . قريب به اين مضمون به صورت « . . . ان اللّه . . . فقال : خلقت هؤلاء للجنّة . . . خلقت هؤلاء للنّار » در بحار از طرق أهل سنت نقل شده است . بنگريد : بحار الأنوار ج 5 ص 269 . نيز بنگريد : مسند أحمد ج 1 ص 44 . اتحاف السّادة المتقين ج 9 ص 207 ، ج 10 ص 521 . السنّة ج 1 ص 87 . ( 2 ) . سخنى است مشهور كه در بعضي از نوشته‌ها همچون اثر حاضر عنوان حديث يافته است . امّا اين بنده با جستجوى بسيار در هيچ يك از مصادر خاصّه وعامّه بدان دست نيافت . ( 3 ) . اين روايت گاه با حذف يك قسمت وگاه بصورت كامل ( وحتّى با افزودن چند لفظ ) در بسيارى از مجامع روائي شيعه وسنى وارد شده است . در كتب شيعي علاوة بر اينكه آن را بعنوان روايتي نبوي ذكر كرده‌اند از جمله سخنان ائمّه هدى - سلام اللّه عليهم أجمعين - نيز دانسته‌اند ( بعنوان نمونه بنگريد : علل الشّرائع ص 424 وبحار ج 99 ص 220 كه بعنوان سخنى از حضرت امام صادق - عليه السّلام - آمده است ) بنگريد : من لا