عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

236

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

معاصر - كه از قدرتمندترين آنان نيز بوده است - را نمىتوان گواه اثبات اين سخن گرفت كه « لطائف » دست آورد عبد الرزّاق نيست ؛ همان گونه كه ذكر شيخ أكبر با همان لقب « شيخنا » - كه چند سطر پس از ذكر علاء الدّوله آمده - را نمىتوان دليل اسناد آن به يكى از تلاميذ ابن عربى دانست ، چه ذكر اين عناوين تفخيم‌آميز نه از سر استادى اين دو نسبت به مؤلّف كتاب ، كه بخاطر شخصيّت خاص كاشاني بوده است . نام كتاب اين كتاب را به سه نام الف : « لطائف الإعلام في إشارات أهل الإلهام » « 1 » ؛ ب : « لطائف الإعلام بإشارات أهل الإلهام » « 2 » وج : « لطائف الإعلام في إشارات أهل الافهام » « 3 » خوانده‌اند . اين بنده از آنجا كه اوّلا در نسخهء كهن « م » ، نام اين كتاب به اوّلين صورت از اين صور سه‌گانه خوانده شده وثانيا با نظر به برترى « الهام » نسبت به « فهم » در ديدگاه مصنّف « 4 » ، نام « لطائف الإعلام في إشارات أهل الإلهام » را بر برگ معرّف اين كتاب سترگ نهاد . بيفزايم كه همين برترى الهام نسبت به فهم از ديدگاه صوفيان باعث شده تا شيخ أكبر نيز در عنوان يكى از آثار خود - كه شايد در آفرينش عنوان كتاب بر ذهن كاشاني نيز اثر گذارده باشد - از كلمهء « الإلهام » استفاده كند . « 5 » نمايه ودرونمايهء كتاب اين كتاب ، بر أساس حروف الفباى عرب تنظيم شده واز همين رو اصطلاحات را در طي بيست وهشت باب به شرح گرفته است . قصد مؤلّف بر آن بوده است كه نه تنها هر

--> ( 1 ) . عنواني است كه بر پيشانى نسخهء « م » آمده . نيز بنگريد : الذّريعة ج 18 ص 313 . ( 2 ) . عنواني است كه بر پيشانى نسخهء كتابخانهء دانشگاه استانبول نوشته شده . ( 3 ) . بنگريد : الذريعة ج 18 ص 313 ، كشف الظّنون ج 2 ستون 1552 . ( 4 ) . بنگريد : لطائف الأعلام ، اصطلاح شمارهء 417 و 418 . ( 5 ) . « كتاب الاعلام بإشارات أهل الإلهام » . بنگريد : رسائل ابن العربي ، ج 1 ، رسالهء شمارهء 7 .