عبد الرزّاق كاشى في تحقيق حقيقة الذّات الأحديّة وحقائق الأسماء ولا تناهيها » - امّا مقابلهء آن با مقدّمات سه‌گانهء گزارش أو بر فصوص الحكم ، نشان مىدهد كه اين صفحات ، برشى است از همان كتاب كه تنها مقدّمات را در بر دارد . بنگريد : كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، دستنوشت شمارهء 1 / 2096 ، ومقايسه كنيد با : شرح فصوص الحكم ص 4 تا 6 . 38 - القضاء والقدر يكى از آموزه‌هاى لطيف حكمي - كلامي حوزهء معارف اسلامى كه در طول تكاپوى اين حوزه از خلافىترين وجنجال برانگيزترين مسائل آن بوده است ، مبحث قضاء وقدر مىباشد . اين مبحث كه از انديشه‌سوزترين مباحث تفكر عقلي نيز مىباشد ، هر چند پديد آوردهء وارثان خلافت بود امّا بسرعت چهره‌اى علمي يافت وزان پس دهها اثر بزرگ وكوچك در تصحيح زواياى آن بوجود آمد . نشانى كه از حدّ أقل چهل اثر پديد آمده در اين راستا بدست داريم ، نشانگر تلاشى است كه انديشه‌وران مسلمان در جهت يافتن پاسخى براي رهائى از اين معمّاى دشوار ، بخرج داده‌اند . « 1 » نامورانى همچون شيخ الرئيس ابن سينا ، صاحب بن عباد ، خواجة نصير الدّين طوسي ، صدر المتألّهين شيرازي ، فيض كاشاني و . . . در اين شمارند . حاصل يكى از اين تلاشها ، نوشته‌اى است بلند وارجمند از عارف كاشاني كه در عين حال بيانگر گوشه‌اى از شخصيت فلسفي اوست . از اين رساله در الذّريعة « 2 » وكشف الظّنون « 3 » ياد شده است درونمايه كاشاني اين رساله را - كه همچون بسيارى از ديگر نوشته‌هايش در پى طلب دوستى و

--> ( 1 ) . بنگريد : مواضع مختلف الذّريعة ، بويژه ج 17 ص 143 تا 151 . كشف الظّنون ج 1 ستون 883 . ( 2 ) . بنگريد : الذّريعة ج 17 ص 148 ، ج 20 ص 174 . ( 3 ) . بنگريد : كشف الظّنون ج 1 ستون 883 .