محمّد عبد اللّه بن بدر بن عبد اللّه حبشي - تلميذ نامدار شيخ كه در بلاغهاى همو بر پايان بسيارى از مجلّدات فتوحات نامش به ميان آمده است - اين بنده را به مقابلهء آن تصوير با صورت ارائه‌شدهء « حلية الأبدال وما يظهر عنها من المعارف والأحوال » ساختهء شيخ أكبر « 1 » واداشت . پس از اين مقابله بود كه آن نسخه را از دست نهاد وتنها به ياد كرد نام آن در اين كتابنامه بسنده كرد . 21 - خلاصة التّدبير في رئاسة الوزير به باور اين بنده ، تلخترين وگزنده‌ترين صحنه‌اى كه در تمامى حوزهء سراسر بهجت كتاب‌پژوهى مىتوان از آن خبر گرفت ، روياروئى با اثرى است كه تنها اسمى از آن بجاست واز سرنوشت متن اثر خبري در دست نمانده . اين تلخكامى آنگاه فزونى مىيابد كه بدانيم آن رساله تا همين أواخر بدست بوده است ودر مدّت زماني كمتر از چند دههء گذشته به جمع درياى آثار گمشده پيوسته است . دستنوشتى از گزارش كرامند ابن العتائقي بر نهج البلاغة كه در اختيار مرحوم ابن يوسف شيرازي بوده - وبا فقدان ، تنها يك نسخه آن هم از بخشي از اين شرح باقي مانده است - « 2 » ودستنوشتى از مرآة عشّاق كه برتلس ارائه خود را بر پايهء آن استوار ساخت - ويگانه نسخهء آن اثر بود - ، از اين گونه‌اند . سوگمندانه مىآورم كه تنها دستنوشت شناخته‌شدهء اين پرداختهء كاشاني نيز داستانى همچون داستان آن دو كتاب ديگر دارد . چه علّامهء تهرانى به هنگام معرّفى « خلاصة التّدبير » از نسخه‌اى از آن كه در جامع الرّسائلى از پرداخته‌هاى كاشاني ودر كتابخانهء سلطان المتكلّمين بوده است ، ياد مىكنند . « 3 » تا آنجا كه اين بنده مىداند ، نسخهء مذكور ، تنها نسخهء بجا ماندهء آن كتاب بوده است ودر سراسر كتابخانه‌هاى نمايه‌دار كشور دستنوشتى ديگر از آن شناسانده نشده است . امّا بر سر آن نسخهء يگانه چه رفته است ؟

--> ( 1 ) . بنگريد : رسائل ابن العربي . مجموعهء دوّم ، شمارهء 26 . ( 2 ) . بنگريد : فهرست نسخه‌هاى خطّى مدرسه نمازى خوى ص 194 ، زيرنويس 1 . ( 3 ) . بنگريد : الذّريعة ج 7 ص 218 .