الفيض الكاشاني

25

كلمات مكنونة من علوم أهل الحكمة والمعرفة

ميرسد از وجه خاص كه أو را با حق است وَلِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها چه احاطه ذاتي بجميع أرواح وأشباح دارد ، ودر زمين استعداد هر موجودى بذات خود تخم هستى ميكارد . همه را خود نوازد وسازد * گرچه از خود بكس نپردازد كلمة فيها إشارة إلى كيفية اقتران الوجود بالأعيان في الخارج أهل معرفت گويند وجود أعيان در خارج عبارت از ظهور وجود حق است سبحانه در حقايق ايشان باين معنى كه چون ممكنى از ممكنات را شرايط وجود عيني متحقق گردد ، ويرا نسبتي خاص مجهول الكيفية بظاهر وجود كه بمنزلهء مرآتست مر باطن وجود را پيدا شود كه بجهة آن مناسبت احكام وآثار عين ثابتهء آن ممكن در مرآت ظاهر وجود منعكس گردد ، وظاهر وجود بان احكام واثار منصبغ ومتعين نمايد ، وأسماء وصفات وى بانقدر كه خصوصيت شأني كه عين ثابتهء آن ممكن صورت علميه آنست تقاضا كند ظاهر گردد ، پس ظاهر وجود متعين ومنصبغ بان آثار واحكام موجودى باشد از موجودات عيني خارجي ومراد باقتران ومعيت وجود حق بمهية ظهور آن نسبت است ميان ايشان ، واز مقتضيات آن نسبت است ظهور مهية در خارج ، وترتب احكام خارجيه وى بروى ، نه آنكه وجود خاص عارض مهية شود ، بلكه مهية عارض وجود است وقايم بوى ، ووجود معروض وقيوم وى كما قيل من وتو عارض ذات وجوديم * مشبكهاى مشكات وجوديم اما نه عارضى كه بعروض وى معروض را صفتي وجودي نو شود ،