عن ابن رجلا اتى النبى صلّى اللَّه عليه و سلّم فقال يا نبى اللَّه انّى شيخ كبير يشق علىّ القيام فمرنى بليلة لعل اللَّه يوفقنى فيها لليلة القدر فقال عليك بالسّابقة لفظ احمد تفرّد به معاذ قال حرملة سمعت الشافعى يقول خرجت من بغداد فما خلّفت بها رجلا افضل و لا اعلم و لا افقه من احمد بن حنبل و قال على بن المدينى انّ اللَّه ايّد هذا الدّين بابى بكر الصّدّيق يوم الردّة و احمد بن حنبل يوم المحنة و قال ابو عبيد انتهى العلم الى اربعة افقههم احمد و قال ابن معين من طريق ابن عيّاش عنه أرادوا ان اكون مثل احمد و اللَّه لا اكون مثله ابدا و قال ابو همام السّكونى ما راى احمد بن حنبل مثل نفسه و قال محمّد بن حمّاد الظّهرانى سمعت ابا ثور يقول احمد اعلم او قال افقه من الثورى قلت سيرة أبى عبد اللَّه . قد افردها البيهقى فى مجلد و افردها ابن الجوزى فى مجلّد و افردها شيخ الاسلام الانصارى فى مجلد لطيف توفى الى رضوان اللَّه تعالى يوم الجمعة ثانى عشر ربيع الاول سنة احدى و اربعين و مائتين و له سبع و سبعون سنة عندى من عواليه حديثان و حكاية فامّا بالاجازة فالمسند كلّه و نيز ذهبى در عبر فى خبر من غبر در وقائع سنة احدى و اربعين و مائتين گفته فيها توفى فى ثمان عشر ربيع الاول بكرة النهار يوم الجمعة شيخ الامّة و عالم اهل العصر ابو عبد اللَّه احمد بن محمد بن حنبل الذهلى الشيبانى المروزى البغدادى احد الاعلام ببغداد و قد تجاوز سبعا و سبعين سنة بايّام و كان ابوه جنديّا فمات شابّا اوّل طلب احمد العلم فى سنة تسع و سبعين و مائة فسمع من هشيم و ابراهيم بن سعد و طبقتهما و كان شيخا اسمر مديد