باشغالى كه با وجود اعلم بودن شان از ديگر صحابه مانع ظهور آثار علميه و عائق افاده و افاضه بوده باشد ممنوعست و من ادعى فعليه البيان و چگونه كسى از متجاسرين ادعاى اين مطلب مىتواند كرد حال آنكه روايات اكابر و اعاظم اهل سنت مكذب صريح اين معناست ابن سعد در طبقات گفته اخبرنا محمد بن عمر الاسلمى نا جارية بن أبى عمران عن عبد الرحمن بن القاسم عن ابيه ان ابا بكر الصديق كان إذا نزل به امر يريد فيه مشاورة اهل الراى و اهل الفقه دعا رجالا من المهاجرين و الانصار دعا عمر و عثمان و عليا و عبد الرحمن بن عوف و معاذ بن جبل و أبى بن كعب و زيد بن ثابت و كل هولاء كان يفتى فى خلافة أبى بكر و انما تصير فتوى الناس الى هؤلاء فمضى ابو بكر على ذلك ثم ولّى عمر فكان يدعو هؤلاء النفر و كانت الفتوى تصير و هو خليفة الى عثمان و أبى و زيد ازين روايت ظاهرست كه در خلافت ابو بكر از جمله كسانى كه اشتغال بفتوى مىنمودند عمر و عثمان بودند و در خلافت عمر از جمله مفتيان عثمان بود و پر ظاهرست كه اشتغال بافتا اگر مفتى شرائط آن را حقيقة محرز باشد سبب تام نشر آثار علميه و ظهور كمال شخص مفتيست و موجب افادهء تامّه و افاضهء عامه خلق مىباشد پس اگر بنابر زعم بنبانى عمر و عثمان از جملهء اعلم صحابه بودند در خلافت ابو بكر از عمر و عثمان و در خلافت عمر از عثمان لابد آثار علميه ظاهر و باهر مىگرديد و اعلميت شان بر مستفتين و مستفيدين بلكه غير ايشان نيز مكشوف و منجلى مىافتاد ليكن اين چه بلاست كه با وصف دخول اين حضرات در چنين امر خطير اصلا عالميّت شان فضلا عن الاعلمية بر مردم ظاهر نشد و از جمله فتاوى ايشان فتواى كه كشف از قوت علم و رسوخ قدم ايشان نمايد مشهود نشد و از تصريح اكابر اهل سنت اين هم واضح مىشود كه شغل عمر در خلافت ابو بكر قضا بود و ابو بكر او را در عهد خود قاضى كرده بود و پر ظاهرست كه فصل خصومات و قضا بين المتخاصمين از بهترين مواقع افاده و افاضه خلقست و موجب كمال ظهور آثار علميه قاضى مىگردد به شرطى كه قاضى شرائط صحيحه منصب قضا را دارا باشد پس اگر بالفرض عمر از ديگر صحابه كه نائل بخلافت نشدند اعلم بود ضرور در زمان ابو بكر كه زمان قاضى بودنش بود مردم ازو استفاضه و استفادهء علم مىكردند و قضاياى دالّه بر سعت علم و اعلميت ازو ظاهر مىشد حال آنكه احدى از اهل سنت و لو كذبا و افتعالا قضيه از قضاياى عمرى در زمان بكرى كه