با اين همه در نسخ موجودهء صحيح ترمذى كه به نظر اين نحيف رسيده حديث انا مدينة العلم و على بابها مذكور نيست و آنچه در ان باقى مانده است حديث انا دار الحكمة و على بابها مىباشد و دور تر چرا بايد رفت و از حال نسخ خود مصابيح بغوى چرا غفلت بايد ورزيد مگر نمىدانى كه بغوى در همين كتاب مصابيح چنانچه حديث انا دار الحكمة و على بابها را روايت نموده همچنين حديث انا دار العلم و على بابها را نيز روايت كرده و اكابر علماى اهل سنت مثل محب الدين طبرى در رياض نضره و ذخائر العقبى و ملا على قارى در مرقاة شرح مشكاة و احمد بن الفضل بن محمد با كثير المكى در وسيلة المآل و غيرهم اين حديث شريف را از مصابيح بغوى نقل مىنمايند بلكه بعض ايشان تصريح مىفرمايند كه بغوى آن را در قسم حسان از مصابيح اخراج نموده ليكن در نسخ موجوده مصابيح كه به نظر قاصر رسيده صرف حديث انا دار الحكمة موجودست و اثرى از حديث انا دار العلم يافته نمىشود و منشأ آن نيست مگر تحريف محرفين و اسقاط مدغلين و اين همه كه شنيدى متعلق بحذف و اسقاط و صرم و احباط بود اما اقحام و ادخال و الحاق و ادغال پس آن هم بر متتبع و متفحص و مقلب صفحات و اوراق اين اسفار قاتمة الاعماق مغبرة الآفاق پوشيده نيست مگر نديدهء كه بغوى در صدر همين كتاب خود اعنى مصابيح بتصريح صريح التزام كرده است كه حديث منكر را در ان ذكر ننمايد چنانچه گفته است و ما كان فيها من ضعيف او غريب اشرت إليه و اعرضت عن ذكر ما كان منكرا او موضوعا ليكن باز در جمله نسخ موجوده مصابيح بعد حديث مدح قبيلهء حمير در حق آن لفظ منكر يافته مىشود چنانچه در بابى كه عنوانش اينست باب فى مناقب قريش و ذكر القبائل مسطورست عن أبى هريرة رضى اللَّه عنه قال كنا عند النبى صلّى اللَّه عليه و سلم فجاءه رجل احسبه من قيس فقال يا رسول اللَّه العن حميرا فقال النبى صلّى اللَّه عليه و سلم رحم اللَّه حميرا افواههم سلام و ايديهم طعام و هم اهل امن و ايمان منكر و از افادهء علماى اهل سنت درين مقام واضح مىگردد كه وجود لفظ منكر بعد اين حديث از الحاق ديگرانست و مصنف هرگز آن را در حق اين حديث وارد نكرده چنانچه شمس الدين محمد بن مظفر خلخالى در مفاتيح شرح مصابيح بشرح اين حديث گفته قوله منكر أي هذا الحديث منكر يحتمل ان الحاق لفظ المنكر ههنا من غير المؤلف من بعض اهل المعرفة بالحديث لانه لو كان يعلم انه منكر لم يتعرض له لانه قد التزم الاعراض عن ذكر المنكر فى عنوان الكتاب ازين عبارت ظاهرست كه خلخالى افاده مىنمايد كه محتملست كه در اين جا