مسّا به ابينا آدم عليه السّلام فى معنى هذا الحديث ما اغنى عن اعادته ههنا از ملاحظه اين عبارت بر ارباب خبرت و بصارت واضح و عيان مىشود كه عاصمى درين كلام منحل القوام نسبت بكلام فاسد النظام ماضى در جحد حق صريح و انكار صواب صحيح غايت انهماك ورزيده بكمال و له و غرام و شغف و هيام نصرت باطل لجلج و موازرت خطاى اعوج گزيده حال آنكه اين كلام بين الانحزام نيز مثل كلام فاسد المرام سابق مخدوش و موهونست بوجوه عديده اول آنكه اين كلام با كلام سابق تدافع و تنافر و تهافت و تناكر صريح دارد چه عاصمى در كلام سابق خود صرف خلفاى اربعه را ابواب مدينه علم قرار داده و براى اثبات اين مدعا تقرير ركاكت تخمير عدم خلو مدينه از چار باب و مبنى بودن مدينه بر چار ركن و سبب و بودن هر بابى در ركنى آغاز نهاده و درين كلام اوّلا ادعاى امكان ابواب كثيره براى مدينهء علم كرده و ثانيا در مقام ذكر ابواب آن نه كس از اصحاب بشمار آورده و براى اثبات اين مدعا ناچار متمسك بذيل بعض روايات كاسده و مختلفات فاسده گرديده و ظاهرست كه اين هر دو تقرير را بهيچوجه جمع نتوان كرد زيرا كه اگر تقرير سابق صحيحست و در هر ركن مدينه يك بابست مدينه علم قابليت بيش از چار باب ندارد و اگر ابواب مدينه علم بيش از چارست تقرير سابق باطلست و ذلك ظاهر كل الظهور و لكن مَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُوراً فَما لَهُ مِنْ نُورٍ جواب بخش دوم : كلام عاصمى دوم آنكه عاصمى درين كلام مدعى شده كه جناب امير المؤمنين عليه السّلام مخصوص در امر قضا باب مدينه علم بود و اين تخصيص ناشى از كمال عصبيت و عناد با ابو الأئمة الامجاد عليه و عليهم آلاف السّلام الى يوم المعاد مىباشد و عاصمى به اين تخصيص مىخواهد كه باب بودن جناب امير المؤمنين عليه السّلام براى جمله علوم جناب رسالت‌مآب صلى اللَّه عليه و آله و سلم ثابت نشود بلكه صرف باب بودن آن جناب براى علم قضا ظاهر گردد حال آنكه هيچ دليلى قديم نشده برينكه مراد جناب رسالت‌مآب صلى اللَّه عليه و آله و سلم از حديث مدينة العلم اين ست كه جناب امير المؤمنين عليه السّلام در محض امر قضا باب آن جنابست و بس و آنچه عاصمى در مقام اثبات اين مطلوب خبر اعجاب قضاء جناب امير المؤمنين عليه السّلام جناب رسالت‌مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلم را و خبر بعث آن جناب صلى اللَّه عليه و آله و سلم جناب امير المؤمنين عليه السّلام را بسوى يمن ذكر كرده هرگز دليل اين معنى نيست بلى اين دو خبر شريف دليل واضح كمال علو مرتبت جناب امير المؤمنين عليه السّلام