يا عبادت و در مدّت اقامت خود بدمشق كه قريب دو ماه و ده روز بود براى افاده مردم قريب صد جلد از كتب حديث خوانده بود و شغل تصنيف و عبادت و ديگر ضروريات سواى اين اوقات مىشد و اين بركت در علم و اوقات و قبول تصانيف او را از دعاى شيخ صنافيرى كه ولى صاحب كرامات مشهوره است حاصل بود نقل مىكنند كه والد شيخ ابن حجر را فرزند نمىزيست كبيده خاطر بحضور شيخ رسيد شيخ فرمود از پشت تو فرزندى خواهد بر آمد كه بعلم خود دنيا را پر خواهد كرد و از لطائف و ظرائف شيخ آنست كه چون ايشان از قضا معزول شدند و شمس الدين ابو عبد اللَّه محمد بن على فايائى بجاى ايشان منصوب شد با يكديگر در خوردند و حافظ ابن حجر اين قطعه خواند عندى حديث ظريف بمثله يتغنّى * من قاضيين يعزى هذا و ذا يهنّا يقول ذا أكرهوني و ذا يقول استرحنا * و يكذبان جميعا فمن يصدق منّا و نيز از لطائف او آنست كه چون سلطان مدرسه مؤيّديّه را بنا كرده تمام نمود منارهء از منارهاى آن مدرسه كه بر برج شمالى بنا شده بود ميلان كرد و قريب بسقوط شد پادشاه حكم فرمود كه آن را هدم كرده باز بنا نمايند و اتفاقا عينى شارح بخارى در زير آن منار نشسته درس مىگفت حافظ ابن حجر اين قطعه نظم نموده بحضور بادشاه خوانده لجامع مولانا المؤيّد رونق * منارته بالحسن تزهو و بالزّين تقول و قد مالت عن القصد امهلوا * فليس على جسمى اضرّ من العين مردم در انداز اين قطعه را بعينى رسانيدند و گفتند كه حافظ ابن حجر به تو تعريض نموده بدر الدين عينى ازين معنى خشمناك شد و نواجى شاعر مشهور را طلبيد و يك قطعه در تعريض ابن حجر نظم كنانيد و شائع ساخت و بدر الدين عينى خود قدرت شعر چندان نداشت و آن قطعه اين ست و خالى از لطائف نيست منارة كعروس الحسن قد جليت * و هدمها بقضاء اللَّه و القدر قالوا اصيبت به عين قلت ذا غلط * ما اوجب الهدم الّا خسّة الحجر تصانيف ابن حجر زياده بر يكصد و پنجاه كتابست و بهتر و محكم‌تر از تصانيف جلال الدين سيوطى زيرا كه تصانيف جلال الدين سيوطى هر چند در عدد بيشترست اما تصانيف ابن حجر اكثر كلان و كبير الحجم واقع‌اند و مضامين جديده و فوائد مفيده دارند بخلاف تصانيف جلال الدين سيوطى چنانچه بر عالم متبحّر پوشيده نمىماند و اتقان و ضبط در علم حافظ ابن حجر بيشتر از علم جلال الدين سيوطيست هر چند در عبور و اطلاع فى الجمله جلال الدين سيوطى را زياده باشد و از عمدهء تصانيف ايشان اين كتاب يعنى فتح البارى فى شرح البخاريست كه بعد از اتمام آن شادى كرد و قريب به پانصد دينار در وليمه آن صرف نمود و شرح ديگر هم بر بخارى دارد و كلان‌تر از فتح البارى مسمى بهدى السارى و مختصر ان شرح نيز دارد ليكن هر دو با تمام نرسيده‌اند و از تصانيف او تعليق التعليقست و لباب فى شرح قول الترمذى و فى الباب و اتحاف المهره به اطراف العشره و اطراف المسند المعتلى به اطراف المسند الحنبلى و تهذيب التهذيب و تقريب و احتفال ببيان احوال الرّجال و طبقات الحفاظ و الكاف الشاف فى تخريج احاديث الكشاف و نصب الرّايه