السيد حامد النقوي
70
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي )
لازم است ، و الا اعتماد كلى حاصل نشود ، و بجاى عصمت ، حفظ الهى و تأييد ربانى بحسب عادة اللَّه مىبايد اثبات كرد ، و بجاى افتراض طاعت و نصب من عند اللَّه و رسوله ، استخلاف بنص و اشاره مىبايد ذكر كرد ، تا سخن درست گردد ] . و نيز شاه ولى اللَّه در « ازالة الخفا » گفته : [ و از لوازم خلافت خاصه آنست كه خليفه افضل امت باشد در زمان خلافت خود عقلا و نقلا ، از آن جهت كه در نكته اولى تقرير كرديم كه چون خلافت ظاهره همدوش خلافت حقيقيه باشد ، وضع شىء در محل خود ثابت گردد ، ليكن اينجا نكتهاى بايد شنيد كه غير اخص خواص رياست خواص را لائق نيست ، پس خلافت او مطلق نباشد ، و نصب او غير افضل حكم رخصت دارد به نسبت عزيمت ، و رخصت خالى از ضعفى نيست ، و مورد مدح مطلق نمىتواند شد ، و از آن جهت كه در خلافت خاصه تمكين دين مرتضى من كل وجه مطلوب است ، و آن به غير استخلاف افضل صورت نمىبندد ، چنان كه حضرت مرتضى نزديك استخلاف امام حسن فرمود : « ان يرد اللَّه بالناس خيرا ، فسيجمعهم بعدي على خيرهم » ، رواه الحاكم . بخلاف خلافت عامه كه آنجا تمكين دين مرتضى من وجه دون وجه مطلوب است ، لا من كل الوجوه ، و از آن جهت كه خلافت خاصه مقيس است بر نبوت ، زيرا كه در حديث آمده : « خلافة علي منهاج النبوة » و نيز آمده : « يكون نبوة و رحمة ، ثم خلافة و رحمة » و جامع هر دو رياست عامه است در دين و دنيا ، ظاهرا و باطنا . پس چنان كه استنباء شخصى دلالت مىكند بر افضليت وى بر امت