و اينكه گفتم كه اين امور در شريعت مذكور نيستند به دو وجه : اول استقرا : پس دليل شرع يا كتاب است يا سنت يا آثار صحابه و تابعين كه اجماع و اختلاف على قولين از آن دانسته شود ، يا قياس ، و ما منطوق جميع كتاب اللَّه را تتبع كرديم ، زياده از پنج علم نيافتيم : علم تذكر بآلاء اللَّه ، و علم تذكر بايام اللَّه ، و علم تذكر بوقائع حشريه ، و علم مخاصمه با فرق ضاله كه مشركين و منافقين و يهود و نصارى باشند . و مفهومى كه در لغت عرب اعتداد توان نمود ، نيز تتبع كرديم جاى اشاره به اين معانى نيافتيم ، و همچنين از « سته » احاديث صحاح و حسان و ضعاف بضعفى كه متحمل است ، و استدلال في الجمله به آن توان نمود ، و اين همه تقريبا ده هزار متن است ، به غير تكرار ، و به غير اعتبار تعدد بسبب تعدد روات از صحابه و تابعين . و اگر ما ملاحظهء اين تعدد برشمريم ، زياده از الوف الوف باشد ، تتبع كرديم ، منطوق آن منحصر است در پانزده فن : فن اعتصام بكتاب و سنت ، و فن ايمان كه عبارت از طهارت و نماز و روزه و زكات و حج و اذكار و احسان و مانند آنست ، و فن ابتغاى معيشت مانند احكام خوردن و نوشيدن و پوشيدن و سخن گفتن ، و فن اخلاق ، و فن رقائق ، و فن فضائل اعمال و مناقب صحابه ، و فن قصص انبيا و غير ايشان از گذشتگان ، و فن فتن يعنى وقائع كه آن حضرت صلى اللَّه عليه و سلم به آن خبر داده‌اند از زمان وفات خود تا وجود قيامت ، و فن بيان كيفيت حشر و صفت جنت و دوزخ ، و فن سيرت آن حضرت صلى اللَّه عليه و سلم ، و فن تفسير قرآن ، و فن علوم شتى از به دو عالم و صفت ملائكه و شياطين و طب و نسب و غير آن .