رسوخ بتزلزل ، يعنى اختيار ردتى كه عين كفر نباشد ، چيست ؟ و جوابش آنكه باعث عدول چند دليل است ، در اين مقام بر دو دليل اكتفا مىورزم و گرد تطويل نمىگردم : يكى آنكه در كتاب مجيد پروردگار عالم و خطاب پيغمبر ما فخر بنى آدم بر جاى خود بآيات قاطعه و بينات ساطعه تقرر يافته كه خاشاك ظلمات غم و اندوه را بشآمت اعمال فاسده و عقائد زائغه بر وجوه كفار نگونسار خواهند ريخت ، بلكه آن گروه شقاوت پژوه را در روز قيامت بر عكس اهل ايمان در حالت سواد وجه خواهند بر انگيخت ، تا هر يكى از اهل محشر از مؤمنين و كافرين با همدگر ممتاز گردد ، و پردهء ناموس كفار روبروى تمامى خلائق اولين و آخرين دريده شود . قال اللَّه تبارك و تعالى : يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذابَ بِما كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ وَ أَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَتِ اللَّهِ هُمْ فِيها خالِدُونَ [ 1 ] . مولانا نظام الدين نيشابورى رحمه اللَّه در تفسير فرموده : و في أمثال هذه الالوان للمفسرين قولان : أحدهما : و إليه ميل أبي مسلم [ 2 ] ان البياض مجاز عن الفرح ، و السواد عن الغم ، و هذا مجاز مستعمل ، قال اللَّه تعالى : وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا [ 3 ] و لما سلم الحسن بن علي رضى اللَّه عنهما على الامير المعاوية [ 4 ] ،

--> [ 1 ] آل عمران : 106 - 107 . [ 2 ] هو محمد بن بحر الاصفهاني المعتزلي المفسر المتوفى سنة ( 322 ) ه . [ 3 ] النحل : 58 . [ 4 ] مخفى نماند كه فاضل معاصر با آن همه اظهار فضل و كمال و فهم و فراست