الهيّه بر مظاهر اسم رحمان و رحيم مترتب و جميع لذات و نعم صورى و معنوى از اين دو اسم است و جميع آلام و كافهء عذابها از صورى و معنوى و جسمانى و روحانى بر اعمال و نيّات سوء و قبيح ناشى از غضب و ثمرهء حكومت اسم جبّار و منتقم و ديگر اسماى متجلى در مظاهر اشقيا و عصات و مبعدين از رحمت حق ، مترتب مىباشد ، ناچار غضب و رضاى حق تعالى داراى سه مرتبه است ، از باب آن كه كليهء اسماى جلاليه و جماليه داراى سه درجه مىباشد : مرتبهء اول و درجه نخست رحمت الهى ، اتصاف نفوس به علوم و معارف الهيه و جلب و امداد صفات روحانيت ، ناچار درجهء اول غضب محروم ماندن از معارف الهى است كه نقص كلى روح و نفس ناطقهء انسانى به حساب آيد ، تسلّط عساكر جهل و سلطهء شياطين و هواى نفس به انواع و اقسام آن و ابتلا به جهل و جنود آن و غوطه‌ور شدن در خيالات و اوهام و دربند وساوس شياطين انس و جنّ قرار گرفتن ، موجب جلب غضب حق و گرفتاريهاى اخروى است ، بخصوص ابتلا به جهل مركب در عقايد و امور مربوط به حق اول و صفات الهى ، موجب انواع و اقسام عذاب ظاهرى و باطنى ، كلى و جزئى است . درجه دوم غضب ، اتصال حرمان و دورى از رحمات حق از نشأت دنيوى است به عالم آخرت و امتداد آن تا وقوع در دركات نيران و مصاحبت با حرمان مطلق و محروميت از اسباب و موجبات خلاصى از غضب حق و حرمان از شفاعت شافعان و ابتلا به شقاوت مطلق از باب محروميت كلى و مطلق ، و انقطاع دورهء شفاعت « آخر من يشفع ، هو أرحم الراحمين » . مستحقان عقوبت الهى ، داراى درجات متعددند و يا منقسم به اقسامى مىشوند : برخى ، به شفاعت ملائكه و انبيا و اوليا ، به رحمت حق پيوندند . و برخى ، بعد از انتهاى دورهء اوايل شفاعت جناب ختمى مرتبت و در زمره اهل توحيد « لا إله إلّا اللّه » قرار گيرند . بعضى در زمره اهل لا إله إلّا اللّه قرار نگيرند و به موجب خطاب كرّوبى جهات حق به مظهر كمال مطلق : يا محمد ، ليس ذلك لك .