ذاتى است ، لذا عالم امكانى به وجودى كه احسن و اتم از آن معقول و متصور نمىباشد موجود است و اگر نظامى اتم و عالمى اكمل و احسن از نظام وجودى متصور باشد ، بايد علت آن از علت اين عالم اتم و اكمل باشد ، فرض آن است كه واجب الوجود ، در كمالات وجودى حد ندارد و از سنخ خود ثانى قبول نمىنمايد ، لذا بايد عالم امكانى نيز از سنخ خود ثانى قبول ننمايد . به همين لحاظ ، وجود منبسط ، حدّ ماهوى ندارد و به مقام و مرتبه‌اى مقيد نيست و وجه باقى بعد از فناى جميع اشيا همين وجه اللّه و فيض مقدس و رحمت واسعهء الهيه است كه از آن به اعتبارى به حقيقت محمديه و حق ثانى و مشيت فعليه و ماء سارى در اوديهء امكانيه تعبير شده است . و از آن جايى كه فيض حق در مقام ذات است ، ازلى و دائمى است و مخلوق و مفاض ، زايل و فانى است و بين قدم و ازليت فيض و حدوث مفاض و مخلوق منافاتى نمىباشد و فيض حق مثل ذات حق بلكه به تبع ذات حق دائمى و ازلى است « قالت اليهود يد اللّه مغلولة غلت ايديهم . . . بل يداه مبسوطتان » . بر طبق اين آيهء شريفه ، فيض حق به زمان و مكان و اوقات و احيان مقيد نمىباشد و اعتقاد به انقطاع فيض - چه از ازل و چه در ابد ، خواهى بگو چه به حسب ابتداى وجود و چه به حسب انتهاى وجود - خالى از زندقه نيست و كسانى كه به زمان موهوم معتقدند و به انقطاع آن اعتقاد دارند ، به حسب باطن از كفر تهوّد بهره دارند و حق به حسب صريح آيه قرآن قائلان به امساك فيض را لعن نموده است ( و لعنوا بما قالوا ) و عن الباقر عليه السّلام : « لعلّك ترى أنّ اللّه خلق هذا العالم الواحد ، أو ترى أنّ اللّه لم يخلق بشرا غيركم ؛ بلى و اللّه لقد خلق ألف الف عالم و ألف ألف آدم و أنت في آخر تلك العوالم و أولئك الآدميين » . يد حق بر طبق اخبار مأثوره همان قدرت اوست ، بل يداه مبسوطتان دلالت بر دوام و ثبوت دارد من الأزل إلى ما لا يزال و من يقول بإمساك الفيض لا يخلو بحسب الباطن عن كفر التهوّد .