متكلمان به خصوص اهل كلام از طايفهء حقه شيعهء اثناعشريه [ 1 ] - كثّر اللّه تعالى أمثالهم - جميع صفات حق ، عين ذات اوست و حق تعالى صفتى زايد بر ذات ندارد و نيز معتقدند كه ذات حق ، عين صفات كماليه است و علم حق به ذات خود ، علم تفصيلى به جميع اشيا است و نظام وجود بر طبق نظام موجود در ذات حق ، تحقق يافته است . و حق قبل از ظهور كثرت ، به تفصيل به همه عوالم وجوديه از كليات و جزئيات سلاسل طول و عرض نظام عالم ، عالم است . به عبارت ديگر نقشه نظام وجود و مراتب هستى ، در مقام ذات ربوبى متقرر است به نحوى كه هيچ وجود و فعليت و معنا و مفهومى ، از آن خارج نيست و هيچ فعليتى ماوراى آن متصور نمىباشد و از اين علم به علم عنايى و يا علم به نظام اتم كه همان ارادهء ازلى باشد ، تعبير مىشود . اسماى الهيه در مقام علم تفصيلى حق ، طالب ظهورند و اين طلب ذاتى و