صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
263
شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )
در آيات شريف مربوط به معاد جسمانى بايد توجه داشت كه بعضى از آنها دلالت صريح بر معاد جسمانى دارند . و به عقيده نگارنده ، اين آيه مباركه ( رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتى . . . ) كه در آن ، از كيفيت معاد جسمانى سؤال مىشود ، بر عود اجساد دلالت دارد [ 1 ] و قبول تأويل نمىنمايد . و در ضمن ، در بيان مقصود و غرض نزول و مفهوم برخى ديگر از آيات مثل آيهء مباركهء : ( مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ ، قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ . . . ) تأثير تام دارد . نگارنده ، در اواخر بحث معاد ، كليه آيات ناظر در معاد را نقل و مفصل در نحوهء دلالت آنها بر مقصود تكلّم مىنمايد . و بايد دانست كه در اصول عقايد آنچه كه خيلى با اهميت و قابل اعتبار است آن است كه علم به اين مباحث مثل علم و ايمان به مبدأ وجود و علم به صفات حق و علم به ملائكه و علم به معاد و حالات و نشآت بعد از موت و غير اينها از مسائل اعتقادى كه ايمان و اعتقاد به آنها واجب است ، بايد از طريق برهان حاصل شود . لذا در عقايد نمىتوان به تقليد اكتفا نمود ، هر چه قوهء نظرى در فهم معارف قوىتر و راسختر شود ، نفس ناطقه در كمال مطلوب خود ، تامتر و مراتب و درجات او در معاد و آخرت عالىتر مىباشد و تعلق انسان به عوالم ربوبى قوىتر خواهد