حشر عقلانى ندارد و حشرش حيوانى است . اما تحوّل و حركت در صورت طبيعى و جزء حيوانى انسان كه در بدن واقع است ، دائما داراى سيلان و حركت ذاتى است تا برسد به مقامى كه از ماده بىنياز شود و بدنى گردد قائم به ذات خود . بنابراين ، بدن انسانى از باب قبول حركت و تكامل و وقوع در دار حركت و اشتداد ، امرى واحد است كه مبدأ آن ، وجود محتاج به رحم مادر و انتهاى آن ، بدن جسمانى متقدّر متكمّم محسوس داراى طول و عرض و عمق و رنگ ، ولى بىنياز از ماده و استعداد منشأ تحول و كون و فساد . و اما بدن متحول و متحرك در اين مراتب چون به حكم حركت ، هر صورت لاحقه‌اى كمال صورت سابقه است و در حركت جوهر ، لبس بعد لبس است يعنى بدن مبهم واقع در مراتب حركت ، چون مراتب ضعيف به حسب اصل وجود ، در مرتبهء اخير مضمّن‌اند ، بقا ندارد تا محشور شود و اگر كسى بدن متحول در اين مراتب را مطالبه نمايد ، مسلما عقل خود را از دست داده است . كدام بدن ؟ بدن صبى يا بدن واقع در حالت كهولت و يا بدن يا ابدان واقع بين اين مراتب را بايد مطالبه نمود ؟ بايد دانست كه مرتبهء كامل بدن كه از ناحيه تكامل از امر منشأ فساد و قبول تحولات بىنياز شده است ، عين همين بدن دنيوى است كه به اصل هويت ، مشخص است و هر كه آن را در آخرت ببيند بدون معطلى گويد : اين همان شخص موجود در دنياست روحا و جسما ، بدنا و نفسا . ديگر آن كه اشتداد ، يك نوع تكامل است بلكه تكامل ، عين اشتداد و اشتداد ، نفس تكامل است . و در حركات اشتدادى ، متحرك ، داراى مبدئى است و منتهايى ، چون بالأخره هر حركتى ، غايتى دارد متحرك بعد از وصول به مقصود ، واجد جميع كمالات موجود در مراتب و حدود حركت است به نحو تحقق كثرت در وحدت . به عبارت واضح‌تر ، در تغيّر استكمالى هر صورت بالفعلى واجد صور قبل و نسبت به صورتهاى بعد زمينه و استعداد است تا رسيدن صورت جسمانى بدنى