و مخفى نماند كه آثار بسيار نفيسى از محققان بعد از ملا صدرا و اتباع او در كتابخانه‌ها موجود است . و متأسّفانه به علت عدم مراجعه به اين آثار و عدم آگاهى اكثر خواص از مساعى متأخران در حكمت و عرفان و عدم علاقه و بىتوجهى به آثار نفيس آن بزرگواران ، كثيرى از آثار نفيس از بين رفته و بقيه نيز اگر چاپ و منتشر نشود ، باقى نخواهد ماند . از حكما و عرفاى دوران صفويه و افشاريه و زنديه و قاجاريه ، رسائل نفيسى [ 1 ] به دست آورده‌ام كه بعضى از اين رسائل را در مجلدات سوم و چهارم و پنجم منتخبات فلسفى آورده و چندين اثر عالى كم نظير را نيز جداگانه چاپ و منتشر مىنمايم . و توجه به آثار متأخران ، هرگز از چاپ و انتشار آثار نفيس حكما و عرفاى قرون مقدم بر چهار قرن اخير مانع نمىشود . نگارنده ، از عرفاى قرن هفتم و هشتم و نهم ، آثار نفيسى در دست تهيّه و چاپ و انتشار دارد كه برخى از آنها ، به زبان فارسى تأليف شده است . [ 2 ] اثر حاضر ، مشتمل است بر اصول و قواعد تحقيقى در مسألهء معاد و نحوهء پيدايش نفس و كيفيت

--> [ 1 ] . از قاضى سعيد قمى ( از تلاميذ حوزه فلسفى محمد بن مرتضى ملا محسن فيض و ملا عبد الرزاق لاهيجى و ملا رجب على تبريزى ) و آقا ميرزا حسن لاهيجى و فقيه و حكيم بارع ، سيّد محمد اصفهانى معروف به فاضل هندى مؤلف كشف اللثام در فقه و تلخيص و شرح معضلات كتاب شفاى شيخ و ملا محمد صادق اردستانى و آخوند ملا نعيماى طالقانى و ملا عبد الرحيم دماوندى و ملا حمزه گيلانى و ملا اسماعيل خواجوئى و ملا محمد مهدى نراقى كاشانى و آقا محمد بيدآبادى و ملا نظر على گيلانى و آخوند ملا على نورى و ملا اسماعيل اصفهانى و معاصر او ملا اسماعيل واحد العين و آخوند ملا رضاى تبريزى و ملا زين العابدين نورى و ملا محمد صادق لاهيجى و ملا عبد اللّه زنوزى و ديگر افاضل معاصر اساتيد مذكور و طبقات بعد از آنان ، آثار فلسفى و عرفانى محققانه در دست تهيه و چاپ دارم كه از خداوند ، توفيق انتشار اين آثار نفيس را خواستارم . [ 2 ] . شرح سعيد الدين محمد فرغانى بر تائيّهء ابن فارض از آثار بىنظير در تصوّف است كه به زبان فارسى در قرن هفتم در قونيهء تركيه تأليف شده است . و اين ، خود از اهمّيت زبان فارسى حاكى است و وجود جمع كثيرى از افاضل ايران در حوزه‌هاى علمى آن عصر و تأثير آنان در به وجود آوردن علوم و معارف اسلامى و ترويج زبان فارسى و اشاعهء آن در دنياى اسلام ، طىّ قرون و اعصار به دست آن بزرگواران . عبد الرزاق كاشى و اوحدى مراغه‌اى و عراقى و علامه شيرازى و برخى ديگر از معاصران آنان در آن عصر ، به حوزهء عرفان صدر الدين رومى حاضر مىشدند و خود نيز داراى حوزهء علمى بودند و كثيرى از فضلاى درجهء اول عصر ، از مستفيدان حوزه آنها بودند . مولانا جلال الدين رومى نيز در اين عصر در قونيه مىزيست و مرجع فضلاى عصر خود بود و به ارشاد مشتاقان اشتغال داشت . تمهيد القواعد ابن تركه با حواشى آقا محمد رضا و آقا ميرزا محمود قمى و شرح بىنظير جندى - كه برخى ، از او به خجندى تعبير نموده‌اند - بر فصوص ابن عربى و شرح قيصرى بر فصوص با حواشى اساتيد حوزه فلسفى و عرفانى تهران - آقا ميرزا هاشم ، آقا محمد رضا ، آقا شيخ غلامعلى شيرازى و ديگر فضلاى عصر آنان - با مجموعه‌اى از رسائل او و رسالهء نصوص قونوى با حواشى نفيس آقا ميرزا هاشم رشتى از انتشارات انجمن فلسفه و عرفان ، جزء بهترين آثار عرفانىاند كه با مقدمه ، و حواشى و تصحيح نگارندهء اين سطور ، در دسترس اهل معرفت قرار مىگيرند .