صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

11

شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )

مقدّمه بسم اللّه الرحمن الرحيم رسالهء حاضر ، مشتمل است بر مباحث مهم معاد جسمانى به طريقهء صدر المتألهين ، محمد بن ابراهيم قوامى شيرازى ، قدّس اللّه لطيفه . ملا صدرا در جميع مباحث و مسائل مشكل فلسفه و حكمت الهى ، داراى طريقهء خاص است و در مسألهء معاد نيز مشرب مخصوصى دارد كه مبتنى بر تحقيقاتى است كه در مباحث عاليهء حكمت الهى نصيب او شده است . آنچه كه ملا صدرا در مسألهء نفس و نحوهء پيدايش آن و كيفيت ارتباط نفس با قواى ظاهرى و باطنى خود و چگونگى وجود قواى ظاهرى و باطنى و نحوهء تأثير افاعيل صادر از نفس و ارتباط اين افاعيل با نفس و بقاى قواى نفس بعد از بوار ابدان و غير اينها از مسائل و مباحث عاليه بيان نموده است ، به كلى از عقايد و افكار و آراى ديگر حكما و فلاسفه ممتاز است . و از زمان پيدايش فلسفه تا عصر او ، احدى از حكماى مشّائى و اشراقى ، در مسألهء معاد ، مانند وى حق مطلب را ادا ننموده و آنچه در مسأله معاد در مسفورات حكماى اسلامى موجود است ، نسبت به تحقيقات ملا صدرا در اين امر بسيار مهم ، كمّا و كيفا از اداى مرام ، قصور دارد و در كثيرى از مهمات به اجمال و ابهام قناعت نموده‌اند . پايه و اساس مطلب در معاد جسمانى و روحانى ، چند اصل اساسى است كه حكماى دوران قبل از ملا صدرا ، اين اصول را يا انكار نموده و يا آن كه به كنه مطلب نرسيده و يا اصلا به اهميّت يا دخالت آنها در اين مسأله پى نبرده‌اند . بحث حركت در جوهر و تحقيق كامل در اين مسأله و تمهيد قواعدى كه اشتداد جوهرى بر آن توقف دارد ، اساس معاد جسمانى و روحانى به شمار مىرود ، و اين اصل ، بر وحدت اصل وجود و