في فضلها بشدّة التّكليف * وهذه وسايل التّشريف « 1 »

--> واز آنجا كه شناخت كامل نكته‌هاى بلاغى هر زبانى تنها به مردمى اختصاص دارد كه با آن زبان سخن مىگويند واز رموز ولطائف أدبي آن آگاهند ؛ مىتوان دريافت كه تحدّى قرآن فقط به فصاحت نبوده واعجاز اين كتاب آسمانى منحصر به بلاغت نيست . وهمانگونه كه در آغاز گفته شد ، انسانها به آوردن كتابي مثل قرآن - كه يكى از خصوصيّات آن فصاحت وبلاغت است - فرا خوانده شده‌اند . از اينرو برخى دانشمندان در زمينهء اعجاز قرآن از ديدگاههاى مختلف ، بررسى كرده مباحثى چون : يكپارچگى وعدم اختلاف در قرآن ، اخبار غيبى ، معارف عقلي ، قوانين زنده وبديع ، اسرار علمي نظام آفرينش و . . . را از ويژگيهاى اين كتاب الهى ووجوه اعجاز آن بر شمرده‌اند . به برخى از اين وجوه در قرآن وروايات نيز اشاره شده است . مانند : بلاغت ورسائى گفتار در سورهء نحل / 103 ، يكپارچگى واستوارى بيان در سورهء نساء / 82 واخبار غيبى در سورهء هود / 49 . در ذيل حديثي كه قبلا نقل شد ، جمله‌اى وجود دارد كه گواه بر عدم انحصار اعجاز قرآن به « سخن وگفتار » مىباشد . ابن سكّيت مىپرسد : « فما الحجّة على الخلق اليوم ؟ » وامام پاسخ مىدهد : « العقل يعرف به الصّادق على اللّه فيصدّقه والكاذب على اللّه فيكذّبه » . روايات مربوط به اين مبحث در بحار الأنوار 92 / 12 - 33 نقل شده است . نكتهء ديگرى كه بايد دربارهء قرآن توجّه داشت ، اينكه قرآن فقط يك معجزه نيست ، بلكه هر بخشي از آن معجزه‌اى مستقلّ به شمار مىرود . راوندى مىنويسد : « وليس جملة الكتاب معجزة واحدة ، بل هي معجزات لا تحصى ، وفيه اعلام عدد الرّمل والحصى . لانّ اقصر سورة فيه انّما هو الكوثر وفيه اعجاز من وجهين : أحدهما انّه قد تضمّن خبرا عن الغيب قطعا قبل وقوعه ، فوقع كما اخبر عنه من غير خلف فيه ، وهو قوله : « إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ » . . . والثّانى من طريق نظمه ، لانّه على قلّة عدد حروفه وقصر آية يجمع نظما بديعا وامرا عجيبا وبشارة للرّسول وتعبّدا للعبادات بأقرب لفظ وأوجز بيان » ( بحار الأنوار 92 / 121 - 122 ) . ( 1 ) - طبرسى در احتجاج روايت كرده است كه شخصي از حضرت امام رضا - صلوات اللّه عليه - پرسيد : « الرّسول أفضل أم الملك المرسل اليه ؟ » امام فرمود : بل الرّسول أفضل ( بحار الأنوار 60 / 298 حديث اوّل به نقل از احتجاج ) علامهء مجلسي مىنويسد : « اعلم انّ المسلمين اختلفوا في تفضيل الملائكة على البشر أو العكس . فذهب أكثر الأشاعرة إلى انّ الأنبياء أفضل من الملائكة . . . ولا خلاف بين الامامية في انّ الأنبياء والائمّة عليهم السّلام أفضل من جميع الملائكة . والاخبار في ذلك مستفيضة أوردناها في كتاب النبوة وساير مجلّدات الحجّة » ( بحار الأنوار 60 / 285 ) . وى سپس به نقل أقوال دانشمندان ومتكلّمان شيعه در اين زمينه پرداخته ودلايل ايشان وساير فرق اسلامى را در زمينهء برترى پيامبران بر فرشتگان يا بر عكس ، به تفصيل مىآورد . ( همان كتاب / 285 - 298 و 308 - 317 )