ابن داود الحلي

44

سه ارجوزه در كلام ، امامت وفقه ( فارسي )

ومعنى عدم جدايى اين دو از يكديگر جز اين نيست كه دانش قرآن نزد عترت نبوي است ، پس هر كس به اين برگزيدگان پاك بپيوندد ، به قرآن وعترت چنگ زده است . » « 1 » بنابراين ، منبع شناخت همهء حقايق عالم تكوين وراهبر مصون از خطاى عالم تشريع ، « قرآن وعترت نبوي » است وديگر هيچ . پس هر كس در طلب هدايت گام بر مىدارد ودانش كتاب الهى را مىجويد ، بايد به سراغ بزرگمردى رود كه گنجينه‌هاى اسرار علوم الهى نزد اوست « 2 » ونشان افتخار « دروازهء شهر علم » را از پيامبر آخرين دريافت داشته است . « 3 » بديهي است كه به حكم حديث ثقلين ، اين ويژگى در ساير جانشينان آن حضرت نيز استمرار يافته وهمهء آنان از سرچشمهء زلال علوم نبوي سيراب شده‌اند وتشنگان وگم‌شدگان را نجات مىدهند . امام باقر عليه السلام در معرّفى اين شجرهء طيّبه مىفرمايد : إنّا أهل بيت من علم اللّه علمنا ، ومن حكمه أخذنا ، ومن قول الصادق سمعنا . فإن تتّبعونا تهتدوا . « 4 » وراستى را كه ناسپاسى وجفاست ديده پوشيدن از اين درياى موّاج دانشهاى الهى ، ودر كوير خشك نادانيها سرگردان شدن وبه اميد فرآهم آوردن قطره آبى از اين سو به آن سو دويدن وبه دريوزگى اين وآن رفتن ! مگر نه اين ستكه هر علم صحيحي را بايد از اين چشمهء جوشان معرفت كسب كرد « 5 » ، پس سستى وناباورى چرا ؟ آرى ، از آنان كه هنوز در شناخت ارج ومنزلت خاندان وحى راه بجايى نبرده‌اند ، چندان عجب نيست كه نيازهاى خود را بگونه‌اى ديگر بر آورند . شگفتى از كساني است كه مدّعى پذيرش وبكارگيرى سفارش

--> ( 1 ) - المحجّة البيضاء 1 / 193 مطالعهء كامل گفتار فيض در اين زمينه وبيان اهميّت رجوع به جانشينان پيامبر أكرم ، براي علاقه‌مندان سودمند خواهد بود . ( 2 ) - رعد / 43 : « قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » . در روايات فراوانى كه از پيامبر گرامى - صلّى اللّه عليه وآله - نقل شده ، مراد از آن كس كه دانش كتاب را در اختيار دارد ، جانشينان حضرتش معرفى شده‌اند . ( براي آشنايى با أسانيد عامّى اين أحاديث به احقاق الحقّ 3 / 280 - 282 و 451 - 452 + ج 14 / 362 365 رجوع شود . در تفاسير روايى شيعي نيز ذيل همين آية ، اخبار بيشمارى در اين زمينه وجود دارد ) . ( 3 ) - اشاره به حديث « انا مدينة العلم وعلىّ بابها » . أسانيد عامّى اين حديث در كتاب احقاق الحقّ ج 5 / 469 - 502 وج 16 / 278 - 300 به تفصيل آمده است . ( 4 ) - بحار الأنوار 2 / 94 ح 33 ( به نقل از بصائر الدّرجات ) . ( 5 ) - ر . ك . بحار الأنوار 2 / 168 - 179 ، بابهاى 22 تا 24 .