ابن داود الحلي

43

سه ارجوزه در كلام ، امامت وفقه ( فارسي )

به آن محروم گردند . اين از عدل ولطف الهى بدور است وآفريدگار مهربان هرگز كفر وبدبينى را براي بندگان نمىپسندد . « 1 » همچنانكه نگاهدارى قرآن وپاسدارى از حريم دين را در برابر نيرنگ بازيها وفتنه‌جوئيهاى كافران وعده فرموده است . « 2 » از سوى ديگر مشاهده مىكنيم كه فرقه‌هاى گوناگون از نخستين روز پس از رحلت رسول گرامى پديد آمد وگذشت زمان نيز بر شمارهء آنها افزود . وجالب آنكه هر فرقه‌اى خود را مدّعى اسلام راستين مىخواند وديگران را به انحراف نسبت مىداد . البتّه آورندهء دين از اين رويداد تلخ خبر داده وصريحا اعلام فرموده بود كه از ميان فرق گوناگون تنها يك فرقه رستگارند وبس . « 3 » اينك بايد ديد راه نجات از سرگردانى وگمراهى چيست ومذهب حق را در كجا مىتوان يافت ؟ پاسخ اين پرسش را از زبان دانشمند حديث‌شناس ، فقيه عارف وفيلسوف الهى ، مولى محسن فيض كاشاني بخوانيم : « اين حقيقت براي هر مسلمانى ثابت شده است كه پيامبر بزرگوار ما - صلّى اللّه عليه وآله - جانشينى بعد از خويش را به دو گوهر گرانسنگ واگذارده است ؛ كتاب خدا ودودمان پاكش . آن حضرت ، امّت خويش را جز به زانو زدن در آستان اين دو امانت گرانقدر سفارش نكرده است . سخن آن هدايتگر دلسوز در اين باره ، با عبارات گوناگون ومعناى واحد از طريق عامّه وخاصّه نقل شده است . از جمله در يكى از روايات چنين مىفرمايد : « من در ميان شما چيزى را بر جاى مىگذارم كه اگر به آن چنگ زنيد ، بعد از من گمراه نخواهيد شد ؛ كتاب خدا وخاندانم كه أهل بيت من هستند . اين دو جانشين هرگز از يكديگر جدا نمىشوند ، تا در حوض ( كوثر ) بر من وارد گردند . » « 4 »

--> ( 1 ) - زمر / 7 : « إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ، وَلا يَرْضى لِعِبادِهِ الْكُفْرَ » . ( 2 ) - حجر / 9 : « إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ » . + توبه / 32 و 33 + صفّ / 8 و 9 + أنبياء / 18 . ( 3 ) - روايات مربوط به چندين فرقه شدن امّت اسلامى در جوامع حديثي ، از جمله : خصال صدوق ( أبواب الثّلاث والسبعين ) + سنن ابن ماجة ، باب افتراق الأمم ( ج 2 / 479 ) + المحجّة البيضاء 1 / 199 + بحار الأنوار 28 / 2 - 36 نقل شده است . ضمنا از اين بيانات دانسته مىشود كه راه دستيابى به ارزشهاى أصيل اسلامى ، يافتن « فرقهء ناجيه » است . نه همهء فرق را واگذاردن ، آنگونه كه برخى خام‌انديشان يا مغرضان پنداشته‌اند . ( 4 ) - مدارك عامّى حديث « ثقلين » در جلد اوّل ودوّم « خلاصة عبقات الأنوار » واحقاق الحقّ 9 / 309 - 375 نقل گرديده است .