المحقق الدواني / ملا اسماعيل خواجوئي

38

سبع رسائل

57 - رساله‌اى در شرح خطبهء طوالع بيضاوى . « 1 » ( كشف الظنون ج 2 / 1117 ) 58 - رساله‌اى در صيحه وصدا . به فارسي در يك مقدمه ويك صيحه وچند صدا . چنين آغاز شده : سبحانك سبحانك ، أنت أنت ، . . . تعاليت عن مداناة الأشياء ( فهرست كتب خطى دانشگاه تهران بخش يك ج 3 / 473 ) 59 - رساله عادليه . يا رساله‌اى در عدالت ، اين رساله در دادگرى به روش علم اخلاق وعرفان در يك مقدمه وشش مقاله ويك خاتمه نگاشته شده ، در مجالس المؤمنين آمده : رساله‌اى در تحقيق عدالت براي سلطان محمود پادشاه گجرات ( 863 - 917 ) نگاشته وبراي أو فرستاده . « 2 » . ودگر باره از مصنفات أو آورده : رساله‌اى در عدالت . كه به نام بعضي از سلاطين عراق نوشته ومصحوب مير شمس الدين محمد به خدمت أو فرستاده . بنابراين دو رسالهء جداگانه خواهد بود رسالهء عدالت در پايان سالنامهء پارس به سال 1324 چاپ شده . ( فهرست كتب خطى دانشگاه تهران ، بخش يكم جلد 3 / 669 ) 60 - رسالهء عرض نامه . كه به نام عرض لشكر ويا عرض سپاه نيز از آن ياد شده اين رساله فارسي است وموضوع آن عبارت از وصف وبيان عرض سپاه أبو النصر بهادرخان معروف به اوزون حسن از سلاطين آق قوينلو است آغاز آن آمده : رب أعنّى بالاتمام أللّهم صلّ على محمد وآله وصحبه أجمعين قال اللّه سبحانه وتعالى : وَلَقَدْ كَتَبْنا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ . از پرتو أشعة اين نيّر قدسي بينايان منظر تحقيق را اين معنى معاين ومشاهده گردد . . . ودر بعضي منابع آمده : دوانى آن را در شيراز براي سلطان خليل بايندرى فرزند اوزون حسن تأليف كرده .

--> ( 1 ) . طوالع ويا طوالع الأنوار رساله‌اى است مختصر در علم كلام از قاضى بيضاوى ( م 685 ) كه بر آن شروح وحواشي بسيارى نوشته شده . ( 2 ) . اين رساله در نشريهء توحيد جزء هشتم خرداد ماه 1342 ورساله عدالت در همين نشريه شمارهء أول سال دوم آبان ماه 1342 به همت آقاى دكتر واعظ جوادى منتشر گرديده .