المحقق الدواني / ملا اسماعيل خواجوئي
26
سبع رسائل
دوانى وسيد الحكماء أمير صدر الدين محمد دشتكى است واز جملهء آثار اوست : 1 - تفسير سورهء حمد 2 - تفسير آية الكرسي 3 - اثبات الواجب 4 - التكملة في شرح التذكرة ، ظاهرا حاشيهاى است بر تذكرة النصيرية 5 - اثبات الهيولى 6 - رسالهاى در رمل 7 - رسالهاى در حساب 8 - حاشية بر شرح تجريد قوشجى 9 - سواد العين وآن حاشية است بر شرح حكمة العين 10 - منتهى الادراك در علم هيئت 11 - المحاكمات بين الطبقات در داورى بين مطالب علامه دوانى وأمير صدر الدين محمد دشتكى در حواشي بر شرح تجريد قوشجى . وى به هنگام ورود محقق ثاني به كاشان مورد تأييد أو قرار گرفته از اين رو مىتوان حدس زد كه قبل از 920 ه . ق از شيراز به حوزهء علميهء كاشان مهاجرت كرده واز طرف شيفتگان دانش حكمت وكلام مورد استقبال قرار گرفته وتا پايان عمر در آنجا أقامت نموده ، در فارسنامه در گذشت أو را در سال 930 ه . ق ياد كرده وعلامه تهرانى در احياء الداثر 942 ، ودر ديگر منابع 935 و 957 ه . ق هم آمده واحتمالا مدفنش در نزديكى امام زاده عطا بخش حوالي مقبرهء مقصود بيك كاشان مىباشد . 12 - أمير جمال الدين صدر استر آبادي - وى از أفاضل تلامذهء دوانى است كه پس از در گذشت شاه إسماعيل ( در شب نوزدهم رجب 930 ) با أمير قوام الدين حسين صدر أصفهاني ( متوفاى محرم 937 ) صاحب منصب صدارت شاه طهماسب شدند در خلاصة التواريخ صفحهء 160 آمده از جملهء تصانيفش شرح بر تهذيب الأصول است . 13 - عفيف الدين عبد الرحمن صوفي - به سال 893 دوانى براي أو اجازهاى نگاشته ، ودر آن اجازه ، نام كتابهايى كه نزد أو خوانده آورده ، واز جدش امام مرشد صفى الدين عبد الرحمن صفوى كه دوانى خود در خدمت أو بوده ياد كرده ( وى أستاذ أو صفى الحقّ والدّين عبد الرحمن حسينى ايجى مىباشد ) به احتمال قوى اين عفيف الدين كه در موقع نوشتن اجازه در سنين جوانى بوده بايد فرزند معين الدين محمد بن عبد الرحمن بن محمد بن عبد الله حسنى حسينى صفوى شافعي ايجى باشد [ 832 - 905 ] صاحب تفسير جامع البيان مطبوع در لاهور هند به سال 1879 ميلادي ، كه در مقدمهء آن آمده : اعلم أنّ ما يحتويه أكثر التفاسير يرى في هذا التفسير مع معان