ملا محمد مهدي النراقي

مقدمة كب

جامع الأفكار وناقد الأنظار

مصائب هم بر آن افزود - ، واز سوئى ديگر كلان بودن حجم اثر ، باعث آن شد تا دستنوشتهاى متعدّدى از اين اثر صورت نبندد . اين بنده ، بجز از دست‌نوشت أصل مصنّف - كه در كتابخانهء شخصي يكى از اخلاف أو نگهدارى مىشود « 1 » - از وجود سه دستنوشت ديگر اين كتاب سراغ گرفته است « 2 » : الف : نسخهء محفوظ در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران . ب : نسخهء محفوظ در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى . ج : نسخه محفوظ در كتابخانهء انجمن آثار ملّى كاشان . در تصحيح حاضر ، مصحّح تصوير دو دستنوشت نخستين را به عنوان نسخهء اصلى ونسخهء كمكى بدست داشته است ودر تنظيم متن ، از آن دو سود جسته است . تفصيل معرّفى اين دو نسخه بشرح زير است : الف : نسخهء كتابخانهء مركزى ومركز اسناد دانشگاه تهران ، مجموعهء اهدائى مشكاة ؛ با شمارهء ( 266 ) « 3 » . اين دستنوشت ، نسخه‌اى است نفيس وارزشمند كه بوسيلهء « محمّد بن طالب طاهرآبادى » - كه در شمار شاگردان مؤلّف بوده است - « با نظر مؤلّف واز روى

--> ( 1 ) - گوئى پس از درگذشت مالك فاضل اين كتابخانه ، مجموعه دست‌نوشتهاى حكيم نراق بهمراه ديگر آثار موجود در اين كتابخانه بفروش رسيده است . هرچند راقم اين سطور تنها ناقل سخنى است كه شنيده است واز خطا وصواب آن بىاطّلاع است ، امّا اگر چنين باشد بايد افزود كه هم اكنون از سرنوشت دستنوشت مصنّف بىخبريم . ( 2 ) - بنگريد : « فهرست تفصيلي مصنّفات محقّق نراقى وراهنماى نسخه‌هاى خطّى آنها » ، در مقدّمهء شرح إلهيات شفا از همو ص 34 . بيفزايم كه آن‌گونه كه از نمايه‌هاى پاره‌اى از كتابخانه‌ها ومجموعه‌ها - همچون نمايهء كتابخانهء آستان قدس رضوى ، كتابخانهء مرحوم آيت اللّه العظمى مرعشى نجفي ، كتابخانهء مرحوم آيت اللّه العظمى گلپايگانى ، كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى ، كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، كتابخانهء دانشكدهء ادبيّات وعلوم انساني دانشگاه تهران ، كتابخانه‌هاى مدارس سليمان خان وميرزا جعفر ونوّاب مشهد ، آخوند غرب همدان ، خاتم الأنبياء بابل ، نمازى خوى ، كتابخانهء فرهنگ مشهد ، جمعيّت نشر فرهنگ رشت ومجموعهء نخجوانى تبريز - ظاهر است ، تا كنون دستنوشت ديگرى از اين كتاب شناسائى نشده است . ( 3 ) - بنگريد : فهرست كتب اهدائى مشكاة به دانشگاه تهران ج 3 ص 219 .