گشودن گره‌هاى معنائى متن تا تدوين حكمت . « قرّة العيون » نيز ، تك‌نگارى فشرده‌اى است از يكى از مهمترين مباحث فلسفه . در اين ميان ، تنها اثر نراقى كه هم كامل است وهم در نهايت بسط وبدور از ايجاز فرآهم آمده ، « جامع الأفكار وناقد الأنظار » اوست كه هرچند تك‌نگارى است ، امّا از نظر سبك تدوين - آن‌چنان كه گذشت - در ميانهء آثار نراقى فرد است وبىبديل . نراقى جامع الأفكار را به سال 1193 ه ق يعنى آنگاه كه در أوج اقتدار علمي وتوان نويسندگى بود آفريد . هم از اين روست كه در اين تحقيق عظيم ، عالىترين بخش حكمت إلهي - يعنى إلهيات بمعنى الأخص - را برگزيد تا به تفصيل پيرامن چونى آموزه‌هاى آن بينديشد وآنچه پيش از أو فرآهم آمده را بازكاود وسره از ناسره بازشناسد ومجمع البحار اين بخش از حكمت إلهي را سامان دهد . أو - آن‌چنان كه خود در پيش‌نوشت كتاب مىآورد - دستمايه‌هاى خود در تدوين اين اثر را از مجموعهء پىنوشتها ونگرش‌ها وبازنگرش‌هائى كه بوسيلهء پيشينيان وپسينيان بر گزارش كرامند قوشچى بر متن تجريد رفته است ، دست‌ياب كرد . اين دستمايه‌ها امّا ، بسى فراتر از اين مجموعه است ؛ از همين مجموعه - همچون حواشي خفرى ونگرش‌ها وبازنگرش‌هاى دوانى ودشتكى و . . . - كه بگذريم ، گنجينه‌هائى سترگ از ميراث مكتوب حكمت‌پژوهان پيشين - همچون آثار فارابى وشيخ وبهمنيار وشيخ اشراق وخواجهء طوس وميرداماد وصدر المتألّهين و . . . - وآثار گرانسنگ كلام‌پژوهان - همچون دو گزارش مواقف ومقاصد وگزارش دوانى بر عقائد نسفى - ، سلسله آثاري است كه در بازشناسى مصادر حكيم نراق ، نمىتوان آنها را ناديده انگاشت . از اين روست كه اثر حاضر ، بهترين - ويا تنها ؟ - معرّف چهرهء حكمي حكيم نراق است . واگر همچون أو كسى ، چنين كاوشى در سراسر مباحث اين علم مىنمود واين‌چنين به تفصيل به تدوين آن مىپرداخت ، مىتوانيم گفت كه بدون ترديد آن اثر در جغرافياى انديشه واثرپردازى حكمت وحكمت‌پژوهى سخت جايگاه مىيافت وبر صدر مىنشست وقدر مىديد ؛ ودريغ كه چنين نشد .